Library · pmy

Melayu Papua Markus

Kabar Baik yang Markus kastau
BRITA BAIK YANG MARKUS TULIS
1
Yohanes Tukang Baptis
1:1-8
(Mat 3:1-6, 11-12; Luk 3:3-6, 15-17; Yoh 1:19-28)
1 Ini Brita Baik tentang Yesus Kristus, Allah pu Anak. 2 Brita itu mulai sperti yang tatulis dalam kitab Nabi Yesaya,
“Liat! Sa suru Sa pu utusan duluan Ko,
de nanti kas siap Ko pu jalan. ✡
3 Ada suara yang batariak di tempat sepi yang kring,
‘Kas siap jalan untuk Tuhan,
kas lurus jalan untuk Dia.’ ” ✡
4 Sama deng yang Nabi Yesaya bilang itu, begitu suda Yohanes Tukang Baptis datang ke tempat sepi yang kring, baru kastau kalo orang harus tobat, trus dapa baptis supaya dapa kas ampun dari dong pu dosa-dosa. 5 Trus smua orang dari daera Yudea deng Yerusalem, datang trus-trus ke dia. Dong mngaku dong pu dosa-dosa trus dapa baptis dari Yohanes di kali Yordan. 6 Yohanes pake baju panjang dari bulu unta, de pu ikat pinggang dari binatang pu kulit. Trus de makan belalang deng madu hutan.
7 Ini yang de kastau, “Stela saya, orang yang pu kuasa lebi besar dari sa nanti datang, tunduk untuk mo buka De pu tali spatu saja sa tra pantas. 8 Sa baptis kam deng air, tapi De nanti baptis kam deng Roh Allah.”
Yohanes baptis Yesus
1:9-11
(Mat 3:13-17; Luk 3:21-22; Yoh 1:32-34)
9 Tra lama begini, Yesus datang dari Kota Nasaret di daera Galilea, trus De dapa baptis dari Yohanes di kali Yordan. 10 Pas De kluar dari air, tiba-tiba De liat langit tabuka trus Roh Allah turun sperti burung merpati ke atas Dia. 11 Trus ada suara dari surga yang bilang, “Ko ini Sa pu Anak yang Sa sayang, Ko bikin Sa pu hati snang.”
Iblis coba Yesus
1:12-13
(Mat 4:1-11; Luk 4:1-13)
12 Langsung stela itu, Roh Allah bawa Yesus ke tempat sepi yang kring. 13 Yesus tinggal 40 hari disana trus De dapa coba dari Iblis. De tinggal sama-sama deng binatang-binatang liar, trus Allah pu malaikat-malaikat datang layani Dia.
Yesus datang ke Galilea
1:14-15
(Mat 4:12-17; Luk 4:14-15)
14 Habis Yohanes dapa tangkap, Yesus pigi ke daera Galilea untuk kastau Brita Baik dari Allah. 15 Yesus bilang, “Waktu yang Allah janji su tiba, Allah pu Krajaan* su dekat. Jadi kam harus tobat dari kam pu dosa-dosa deng percaya sama Brita Baik dari Allah.”
Yesus panggil murid-murid pertama
1:16-20
(Mat 4:18-22; Luk 5:1-11)
16 Waktu Yesus ada jalan di pinggir danau Galilea, De liat Simon deng Simon pu sodara Andreas. Dong dua ada buang jala di danau, karna dong dua tu tukang tangkap ikan. 17 Yesus bilang ke dong dua, “Mari, ikut Saya. Nanti Sa kas ajar kam dua untuk jadi orang yang jala manusia.” 18 Trus dong dua langsung kas tinggal dong pu jala baru ikut Dia.
19 Habis itu Yesus lanjut jalan sdikit lagi trus De liat Yakobus deng de pu sodara Yohanes, dong dua ni bapa Zebedeus pu anana. Dong dua ada kas baik jala di dalam prahu. 20 Begini Yesus langsung panggil dong dua, trus dong dua kas tinggal dong pu bapa Zebedeus deng de pu orang-orang kerja di prahu, baru ikut Dia.
Yesus dalam tempat ibada di Kota Kapernaum
1:21-28
(Luk 4:31-37)
21 Yesus dong tiba di Kota Kapernaum. Pas orang Yahudi pu hari Sabat† mulai, Yesus langsung masuk ke tempat ibada deng mulai kas ajar orang disitu. 22 Dong smua heran dengar apa yang De kas ajar, karna De kas ajar dong deng kuasa, tra sperti guru-guru agama.
23 Waktu itu di dalam dong pu tempat ibada ada satu orang yang krasukan setan. Orang itu batariak, bilang, 24 “He Yesus orang Nasaret, Ko mo bikin apa deng kitong? Ko datang mo kas hancur tong ka? Sa tau Ko tu sapa, Ko itu Orang Suci yang Allah utus.”
25 Tapi Yesus printa dia, “Diam, kluar dari dia!” 26 Setan itu bikin de pu badan kejang-kejang baru kluar dari de deng batariak kras-kras.
27 Dong smua heran skali, sampe dong baku tanya, “Itu apa ka? Itu ajaran baru, trus De pu kata-kata penu kuasa! De kas printa setan-setan trus dong dengar Dia!” 28 Trus brita tentang Yesus itu tasebar cepat skali ke smua tempat di daera Galilea.
Yesus kas sembu Petrus pu mama mantu deng orang-orang lain
1:29-34
(Mat 8:14-17; Luk 4:38-41)
29 Habis Yesus dong kluar dari tempat ibada, dong pigi ke Simon deng Andreas pu ruma. Yakobus deng Yohanes juga ikut. 30 Waktu itu Simon pu mama mantu ada tidur karna panas tinggi, jadi langsung dong kastau ke Yesus kalo mama de ada sakit. 31 Jadi Yesus ke mama itu, trus pegang de pu tangan baru kas bangun dia, begini langsung de pu panas tinggi hilang. Habis sembu langsung mama de kas siap makanan untuk Yesus dorang.
32 Pas su mo malam, stela matahari masuk, dong bawa orang-orang sakit smua deng yang krasukan setan ke Yesus. 33 Orang banyak skali dari kota itu yang kumpul di depan ruma itu. 34 Yesus kas sembu orang banyak yang mendrita sakit macam-macam, sama usir setan banyak. De tra kas ijin setan-setan itu bicara karna dong tau De itu sapa.
Yesus kas ajar di kota-kota lain
1:35-39
(Luk 4:42-44)
35 Pagi-pagi skali, waktu masi glap, Yesus bangun baru kluar, trus pigi ke tempat yang sunyi baru berdoa disana. 36 Tapi Simon deng de pu teman-teman cari Dia. 37 Trus waktu dong ketemu Dia, dong bilang, “Bapa, smua orang ada cari Bapa.”
38 Yesus bilang, “Mari tong pigi ke tempat yang lain, ke kota-kota yang dekat, supaya Sa kastau Brita Baik disana juga, karna Sa datang untuk itu.” 39 Trus De pigi ke smua tempat di daera Galilea untuk kastau Brita Baik dalam dong pu tempat-tempat ibada, deng usir setan-setan.
Yesus kas sembu satu orang yang sakit kulit busuk
1:40-45
(Mat 8:1-4; Luk 5:12-16)
40 Satu kali begini, ada satu orang yang sakit kulit busuk datang ke Yesus trus tanam lutut depan Dia. De mohon ke Yesus untuk tolong dia, de bilang, “Bapa, kalo Bapa mau, Bapa pasti bisa kas sembu saya.”
41 Yesus kasian de skali, jadi De kas tangan pegang orang itu trus bilang ke dia, “Sa mau. Ko sembu suda!” 42 Waktu itu juga de pu sakit kulit busuk itu hilang baru de sembu. 43 Trus Yesus langsung suru de pigi baru kas ingat de deng kras, 44 “Ingat e, jang kastau ke sapa-sapa, tapi pigi kas liat ko pu diri ke imam trus kasi persembahan yang Musa de printa untuk kas bersi ko pu diri,✡ itu jadi bukti ke dorang.”
45 Tapi de pigi crita smua itu ke mana-mana, sampe Yesus tra bisa kas tunjuk muka di kota apa saja. De pigi tinggal di tempat-tempat sunyi di luar kota. Biar begitu juga, orang-orang dari mana saja, datang trus-trus ke Dia.
2
Yesus kas sembu orang lumpu satu
2:1-12
(Mat 9:1-8; Luk 5:17-26)
1 Lewat brapa hari begini, waktu Yesus kembali ke Kapernaum, kabar tasebar ke mana-mana kalo Yesus su ada di ruma. 2 Trus orang banyak skali datang sampe tempat penu, di depan pintu juga trada tempat kosong lagi. Waktu Yesus kastau Allah pu pesan ke dorang, 3 ada orang-orang datang bawa orang lumpu satu ke Yesus, empat orang dari dong yang bantu bawa dia. 4 Dong tra bisa bawa de ke Yesus karna orang banyak skali, jadi dong buka atap yang Yesus ada bediri di bawa, trus waktu atap su tabuka dong kas turun orang lumpu itu deng tikar yang de pake tidur. 5 Waktu Yesus liat dong percaya skali, De bilang sama orang lumpu itu, “Anak, ko pu dosa-dosa su dapa kas ampun!”
6 Tapi ada brapa guru agama yang ada duduk disitu pikir, 7 “Brani skali De bicara begitu, De hina Allah! Cuma Allah saja yang bisa kas ampun dosa.”
8 Tapi, dalam hati Yesus su tau apa yang dong pikir, jadi De bilang dorang, “Knapa kam pikir begitu dalam kam pu hati? 9 Mana yang lebi gampang, bilang ke orang lumpu ini, ‘Ko pu dosa-dosa su dapa kas ampun’ ato bilang, ‘Bediri suda! Angkat ko pu tikar baru jalan’? 10 Tapi, supaya kam tau kalo di dunia ini, Sa Anak Manusia pu kuasa kas ampun dosa, liat ini!” Trus Yesus bilang sama orang lumpu itu, 11 “Sa bilang ko, bediri, angkat ko pu tikar trus pulang ke ko pu ruma!”
12 Orang itu langsung bediri trus angkat de pu tikar baru jalan kluar di depan smua orang, jadi dong smua heran trus puji Allah. Dong bilang, “Tong blum perna liat yang macam begini.”
Lewi tukang tagi pajak ikut Yesus
2:13-17
(Mat 9:9-13; Luk 5:27-32)
13 Habis itu Yesus ke pinggir danau Galilea lagi. Orang banyak smua datang ke Dia, trus De kas ajar dorang. 14 Trus waktu Yesus jalan lewat disitu, De liat Lewi, bapa Alfeus pu anak, ada duduk di tempat tagi pajak, trus Yesus bilang ke dia, “Mari, ko ikut Saya.” Dengar begitu, langsung Lewi de bediri trus ikut Dia.
15 Trus waktu Yesus ada makan di Lewi pu ruma, banyak tukang tagi pajak* deng orang-orang yang bikin dosa yang makan sama-sama Yesus deng De pu murid-murid, karna banyak orang juga yang ikut Dia. 16 Waktu guru-guru agama dari klompok orang Farisi† dong liat kalo De ada makan deng tukang tagi pajak deng orang-orang yang bikin dosa itu, dong bilang ke De pu murid-murid, “Ih, bisa eh, De makan sama-sama deng tukang tagi pajak deng orang-orang yang bikin dosa?”
17 Yesus dengar yang dong bicara trus De bilang ke dorang, “Bukan orang yang sehat yang perlu dokter, tapi orang sakit. Sa tra datang untuk panggil orang yang rasa diri benar, tapi untuk panggil orang yang bikin dosa.”
Tentang puasa
2:18-22
(Mat 9:14-17; Luk 5:33-39)
18 Satu kali begini, waktu Yohanes Tukang Baptis pu murid-murid deng orang-orang Farisi ada puasa, orang-orang datang baru bilang ke Yesus, “Knapa Yohanes pu murid-murid deng orang Farisi pu murid-murid dong biasa puasa, tapi Bapa pu murid-murid tidak?”
19 Yesus jawab dong begini,
“Bisa ka, kalo pengantin laki-laki pu teman-teman dong puasa waktu pengantin itu ada sama-sama deng dorang? Dong tra bisa puasa slama pengantin itu ada sama-sama deng dorang. 20 Tapi nanti ada de pu waktu untuk pengantin dapa ambil dari dorang, pas waktu itu baru dong puasa.
21 Trada orang yang tempel kain spanggal yang baru di baju lama to? Karna kalo bikin begitu, kain yang baru itu nanti bikin robek baju yang lama itu, trus de pu robek tamba besar lagi.
22 Begitu juga trada orang yang isi air anggur yang baru ke dalam kantong kulit yang lama. Karna kalo bikin begitu, nanti air anggur yang baru itu bikin robek kantong itu, jadi nanti kantong rusak trus anggur tabuang.‡ Jadi, air anggur yang baru itu orang harus simpan di dalam kantong kulit yang baru juga.”§
Yesus kas ajar tentang orang Yahudi pu hari Sabat
2:23-28
(Mat 12:1-8; Luk 6:1-5)
23 Satu hari begini, waktu orang Yahudi pu hari Sabat, Yesus deng De pu murid-murid jalan di kebun gandum. Waktu dong jalan, De pu murid-murid petik biji-biji gandum. 24 Trus orang-orang Farisi bilang ke Yesus, “Liat! Knapa di tong pu hari Sabat dong bikin apa yang hukum Musa larang?”
25 De jawab dorang,
“Kam blum perna baca ka yang Daud bikin, waktu de sama orang-orang yang ikut dia dong trada apapa trus dong lapar? 26 De masuk ke dalam Ruma Allah waktu Abyatar jadi Pemimpin Imam, trus makan roti yang su kasi sama Allah itu, baru kasi sama dong yang ikut de juga.✡ De bikin begitu padahal hukum Musa larang orang-orang makan roti itu, hanya imam-imam saja yang bisa makan.”
27 Trus Yesus bilang ke dorang, “Hari Sabat itu Allah bikin untuk tolong manusia, Allah tra bikin manusia cuma untuk ikut praturan hari Sabat saja.* 28 24 Jadi, Sa Anak Manusia pu kuasa atas hari Sabat juga.”
3
Yesus kas sembu orang yang de pu tangan sebla mati
3:1-6
(Mat 12:9-14; Luk 6:6-11)
1 Trus Yesus masuk ke tempat ibada lagi. Disitu ada orang satu yang de pu tangan sebla mati. 2 Dong jaga liat Yesus trus, supaya kalo De kas sembu orang itu pas hari Sabat, dong bisa kas sala Dia.
3 Yesus bilang ke orang yang de pu tangan sebla mati itu, “Mari bediri di tenga sini.” 4 Trus Yesus tanya dorang, “Mana yang tong bisa buat pas hari Sabat? Buat baik ato buat jahat? Kas slamat orang ato bunu orang?” Tapi dong diam saja. 5 Yesus sedi skali karna dong pu hati kras trus De liat kliling ke dong deng rasa mara, trus De bilang ke orang itu, “Kas lurus ko pu tangan!” Trus de kas lurus de pu tangan, langsung de pu tangan itu sembu. 6 Trus orang-orang Farisi dong kluar baru langsung atur rencana deng orang-orang yang dukung Herodes untuk bunu Yesus.
Yesus kas sembu orang banyak di pinggir danau Galilea
3:7-12
7 Habis itu, Yesus deng De pu murid-murid pigi ke danau Galilea. Trus orang banyak skali dari daera Galilea yang ikut Yesus, deng juga dari daera Yudea, 8 dari Yerusalem, dari Idumea, dari sebla timur kali Yordan, deng dari daera yang dekat deng Kota Tirus deng Sidon. Dong smua datang ke Yesus, karna dong su dengar apa yang De su bikin. 9 Karna orang-orang yang ikut De banyak skali jadi De suru De pu murid-murid untuk kas siap prahu satu untuk Dia, supaya jang dong dempet ke Dia. 10 Karna De su kas sembu banyak orang, jadi smua orang yang sakit dempet ke Dia supaya bisa pegang Dia. 11 Stiap kali setan-setan liat Dia, orang-orang yang krasukan setan itu dong tunduk sampe muka ke tana baru batariak bilang, “Ko itu Allah pu Anak!” 12 Tapi De larang kras setan-setan untuk tra bole kastau De tu sapa.
Yesus pili duablas orang untuk jadi De pu murid-murid
3:13-19
(Mat 10:1-4; Luk 6:12-16)
13 Trus Yesus naik ke atas gunung satu. De panggil orang-orang yang De pili trus dong datang ke Dia. 14 De pili duablas orang untuk sama-sama Dia, deng juga dapa utus dari De untuk pigi kastau Brita Baik dari Allah. De juga sebut dong itu utusan. 15 Trus De juga kasi kuasa ke dong untuk usir setan. 16 Duablas orang yang De pili, dong itu: Simon yang De juga kas nama Petrus, 17 Yakobus deng de pu sodara Yohanes, dong dua ni bapa Zebedeus pu anana, De kas nama dong dua Boanerges yang de pu arti ʻanana guntur.ʼ 18 Trus Andreas, Filipus, Bartolomeus, Matius, Tomas, Yakobus bapa Alfeus pu anak, Tadeus, Simon yang de dari klompok orang Zelot,* 19 deng Yudas Iskariot yang jual Yesus.
Guru-guru agama tudu kalo Yesus pake setan pu kuasa
3:20-30
(Mat 12:22-32; Luk 11:14-23)
20 Trus Yesus masuk ke ruma satu. Tapi banyak orang yang datang kumpul disitu lagi, sampe dong tra bisa makan. 21 Waktu Yesus pu kluarga dong dengar tentang itu, dong datang untuk mo ambil De karna orang-orang bilang kalo De su gila.
22 Trus guru-guru agama yang datang dari Yerusalem bilang, “Beelzebul su masuk di Dia, De usir setan pake kuasa dari setan pu bos.”
23 Yesus panggil dong trus bilang ke dong deng crita conto begini,
“Iblis bisa usir Iblis ka? 24 Kalo satu negara baku musu, negara itu pasti hancur. 25 Trus kalo satu kluarga baku musu, kluarga itu pasti tra bisa tahan lama. 26 Sama juga kalo Iblis brontak baku lawan deng dong sendiri, kalo dong baku musu nanti dong tra bisa tahan lama, itu suda dong pu akir. 27 Trada orang yang bisa masuk ke orang yang kuat pu ruma untuk rampas de pu harta, kalo de blum ikat orang yang kuat itu dulu. Habis itu baru de bisa rampas orang itu pu harta smua. 28 Yang Sa bilang ini benar: Orang yang bikin dosa deng hina-hina orang lain, nanti bisa dapa kas ampun. 29 Tapi sapa saja yang hina Roh Allah, de trakan dapa kas ampun. De su bikin dosa yang tra bisa dapa kas ampun sampe trada akir.”
30 De bilang begitu karna dong bilang kalo setan su masuk di Dia.
Yesus pu mama deng De pu sodara-sodara
3:31-35
(Mat 12:46-50; Luk 8:19-21)
31 Habis itu, Yesus pu mama deng sodara-sodara datang. Dong tunggu di luar trus dong suru orang panggil Dia. 32 Waktu itu banyak orang duduk kliling Yesus. Dong bilang ke Dia, “Bapa liat, Bapa pu mama deng sodara-sodara ada di luar, dong brusaha mo ketemu Bapa.”
33 Yesus bilang ke dorang, “Sapa Sa pu mama? Sapa Sa pu sodara-sodara?” 34 De liat orang-orang yang duduk kliling De itu trus De bilang, “Ini suda, Sa pu mama deng Sa pu sodara-sodara! 35 Sapa saja yang bikin Allah pu mau, de suda Sa pu sodara laki-laki, Sa pu sodara prempuan, deng Sa pu mama.”
4
Conto tentang orang yang hambur bibit
4:1-20
(Mat 13:1-23; Luk 8:4-15)
1 Satu kali begini, Yesus mulai kas ajar orang-orang lagi di pinggir danau. Orang banyak skali yang datang kumpul kliling Dia, jadi De naik ke prahu yang ada berlabu baru duduk disitu, trus orang banyak itu smua bediri di pinggir danau. 2 Trus De kas ajar banyak hal deng crita conto ke dorang, De bilang ke dong begini,
3 “Dengar baik-baik! Satu kali ada orang satu, de kluar pigi hambur bibit. 4 Waktu de hambur bibit, ada bibit yang jatu di pinggir jalan, trus begini burung datang baru makan bibit itu sampe habis. 5 Ada yang jatu di tempat yang banyak batu-batu yang de pu tana sdikit saja, trus bibit itu tumbu deng cepat karna de pu tana tipis. 6 Tapi waktu matahari naik, de layu trus kring karna akar tra masuk ke tana baik-baik. 7 Bibit lain lagi jatu di rumput duri, trus rumput duri itu tamba besar, baru baku dempet sampe tanaman itu mati, jadi de trada bua. 8 Trus ada juga yang jatu di tana yang subur. Bibit itu tumbu tamba besar baru de ada bua, ada yang 30 kali lebi banyak, ada yang 60 kali lebi banyak deng ada yang 100 kali lebi banyak.” 9 Trus De bilang, “Sapa yang pu tlinga untuk dengar, de harus dengar baik-baik!”
10 Waktu Yesus sendiri, De pu pengikut-pengikut deng De pu duablas murid tanya De tentang conto-conto itu.
11 Jadi Yesus bilang ke dorang,
“Kam su dapa kastau rahasia tentang Allah pu Krajaan. Tapi kalo untuk orang lain, smua-smua Sa pake conto untuk kastau 12 supaya,
‘biar dong liat juga nanti dong tra tau apa yang kam liat,
biar dong dengar juga nanti dong tra mngerti.
Begitu supaya dong jang balik ke Allah
baru Allah kas ampun dorang.’ ” ✡
13 Trus Yesus bilang ke dorang,
“Kam masi blum mngerti conto ini ka? Kalo begitu nanti kam mo mngerti conto yang lain bagemana? 14 Bibit yang orang itu de hambur itu Allah pu kata-kata. 15 Yang jatu di pinggir jalan itu sama deng orang yang dengar Allah pu kata-kata. Habis dong dengar, langsung Iblis datang ambil Allah pu kata-kata yang dong baru trima itu. 16 Trus bibit yang jatu di tana yang batu-batu, itu sama deng orang-orang yang dengar Allah pu kata-kata trus langsung trima itu deng snang skali, 17 tapi kata-kata itu tra masuk baik-baik dalam dong pu hati jadi tinggal sbentar saja. Waktu kena susa ato dapa siksa karna su percaya Allah pu kata-kata itu, dong langsung tra percaya lagi. 18 Bibit yang jatu di rumput duri itu, orang yang dengar Allah pu kata-kata itu, 19 tapi de lebi kuatir deng de pu hidup di dunia trus tapancing untuk mo hidup kaya, sama mo dapat macam-macam hal yang lain juga. Smua ni yang bikin de lupa Allah pu kata-kata itu makanya trada hasil apapa dalam de pu hidup. 20 Yang trakir tu, bibit yang jatu di tana yang subur. Itu sama deng orang yang dengar deng trima Allah pu kata-kata itu trus ada bua, ada yang 30 kali lebi banyak, ada yang 60 kali lebi banyak, deng ada yang 100 kali lebi banyak.”
Conto tentang plita yang trang
4:21-25
(Luk 8:16-18)
21 Trus Yesus bilang ke dorang,
“Orang bawa plita bukan untuk taru di bawa loyang ato taru di bawa tempat tidur, tapi taru plita itu di tempat yang tinggi. 22 Sama juga deng trada satu hal yang tasembunyi yang nanti tra dapa liat, trus trada rahasia yang nanti tra dapa tau. 23 Sapa yang pu tlinga untuk dengar, de harus dengar baik-baik!”
24 Trus De bilang lagi,
“Dengar yang Sa bilang ni baik-baik! Kam pu cara ukur itu yang nanti Allah pake untuk ukur kam, trus juga Allah nanti tamba lagi ke kam. 25 Karna sapa yang trima apa yang de dapat, nanti de dapa kasi lebi banyak lagi. Tapi sapa yang tra mo trima apa yang de dapat, nanti itu juga dapa ambil dari dia.”
Conto tentang bibit yang tumbu
4:26-29
26 Trus Yesus bilang,
“Allah pu Krajaan itu de pu conto sperti satu orang yang hambur bibit di de pu kebun. 27 Kalo malam de tidur, siang de bangun kerja, begitu trus-trus stiap hari. Trus bibit tu de tumbu baru ada tunas. Tapi orang tu de tra tau bagemana bibit itu de tumbu. 28 Tana itu sendiri yang bikin de tumbu sampe ada hasil, pertama tu tunas, trus tangke, baru ada biji gandum di bunga. 29 Kalo biji gandum itu su tua, petani tu langsung datang ambil de pu hasil, karna itu de pu waktu untuk panen.”
Conto tentang biji sesawi
4:30-34
(Mat 13:31-35; Luk 13:18-19)
30 De bilang lagi,
“Allah pu Krajaan itu sama deng apa eh? Sa kas jlas pake conto apa eh? 31 Waktu Allah jadi Raja, itu sperti biji sesawi yang orang tanam di tana. Memang biji itu yang paling kecil dari smua jenis bibit yang ada di bumi. 32 Tapi kalo su tanam, de tumbu lebi besar daripada smua sayur yang lain deng kas kluar cabang-cabang besar, sampe burung-burung liar juga bisa bikin sarang di de pu sombar.”
33 Conto macam begitu banyak yang Yesus pake untuk kastau Allah pu kata-kata itu ke dorang, ikut apa yang dong bisa mngerti. 34 Kalo tra pake conto, De tra kas ajar apapa ke dorang, tapi waktu sendiri deng De pu murid-murid, De kastau arti smua itu ke dorang.
Yesus kas tedu angin kencang
4:35-41
(Mat 8:23-27; Luk 8:22-25)
35 Pas sore itu juga, Yesus bilang ke dorang, “Mari tong pigi ke sebla.” 36 Dong kas tinggal orang banyak itu trus naik prahu yang Yesus duduk, baru dong pigi sama-sama deng Dia, trus ada prahu brapa juga yang baku ikut ke sebla danau. 37 Tra lama begini ada angin kencang skali. Ombak mulai hantam prahu itu sampe air hampir penu di prahu.
38 Waktu itu Yesus ada tidur di prahu bagian blakang pake bantal. Begini De pu murid-murid datang kas bangun De trus bilang, “Guru, Guru tra pikir tong ka? Sdikit lagi tong mo mati tenggelam!”
39 Jadi Yesus bangun trus suru angin itu, deng bilang ke danau, “Diam! Tenang!” Begini angin tu langsung brenti deng danau tu tedu skali. 40 Trus Yesus bilang sama dorang, “Knapa kam takut skali? Knapa kam masi tra percaya Saya?”
41 Jadi dong takut skali baru baku tanya, “Orang ini De sapa ka, sampe angin deng danau juga ikut yang De bilang?”
5
Yesus usir setan dari satu orang di daera Gerasa
5:1-20
(Mat 8:28-34; Luk 8:26-39)
1 Trus dong sampe di sebla danau, di orang Gerasa pu tempat. 2 Pas Yesus baru turun dari prahu begini, ada satu orang yang krasukan setan, de datang dari goa-goa kubur ke Yesus. 3 Orang itu de tinggal disana. Su trada orang lagi yang mampu ikat dia, biar pake rante juga. 4 Biasa de pu tangan deng kaki dapa ikat deng rante, tapi de kas putus rante itu deng de banting kas hancur. Trada orang yang kuat untuk mo tahan dia. 5 Siang malam de tinggal jalan batariak-batariak di goa-goa kubur deng bukit-bukit, trus de pukul-pukul deng kas luka de pu badan deng batu. 6 Waktu de liat Yesus dari jau, de lari ke Yesus trus tunduk di depan Yesus.
7 Trus de batariak besar bilang, “Ko mo bikin apa deng saya, Yesus Allah Yang Paling Tinggi pu Anak? Sa mohon Ko janji deng Allah pu nama, jang siksa sa ka!” 8 Karna seblum itu Yesus bilang ke dia, “He, setan ko kluar dari orang ini!”
9 Trus Yesus tanya sama orang itu, “Ko pu nama sapa?”
De jawab, “Sa pu nama Legion,* karna tong ini banyak skali.” 10 Legion tinggal mohon-mohon supaya Yesus jang usir dong kluar dari daera itu.
11 Dekat situ ada babi-babi banyak yang cari makan di dekat jurang. 12 Trus setan-setan itu mohon sama Yesus, bilang, “Suru tong pinda saja ke babi-babi itu, kas biar tong masuk ke dong ka!”
13 Yesus kas ijin dorang. Trus setan-setan itu dong kluar dari orang itu baru masuk ke dalam babi-babi itu. Rombongan babi itu skitar 2.000, dong lari ke jurang masuk ke dalam danau trus mati tenggelam.
14 Orang-orang yang jaga babi-babi itu lari, trus crita smua yang su jadi itu di kota deng kampung-kampung yang dekat situ. Trus orang-orang kluar kesana untuk liat smua yang su jadi itu. 15 Dong datang ke Yesus trus liat begini orang yang krasukan itu ada duduk, de su pake pakean, juga de su sadar, de yang tadi krasukan Legion itu. Jadi dong liat begini dong takut. 16 Orang-orang yang liat smua itu sendiri crita ke dong yang baru datang, tentang apa yang jadi sama orang yang krasukan setan deng babi-babi itu. 17 Trus dong mulai mohon ke Yesus supaya pigi kas tinggal dong pu daera.
18 Waktu Yesus naik kembali ke prahu, orang yang tadi krasukan setan itu mohon supaya de mo ikut Dia. 19 Tapi Yesus tra kas ijin de ikut, trus bilang ke dia, “Pulang ke ko pu ruma deng ke ko pu orang-orang satu kampung baru kastau dong smua yang Tuhan su buat untuk ko deng De pu baik ke ko!” 20 Jadi orang itu de pigi ke daera Dekapolis trus kastau smua yang Yesus su buat ke dia baru dong smua heran.
Yairus pu anak mati deng prempuan yang sakit pendarahan
5:21-43
(Mat 9:18-26; Luk 8:40-56)
21 Habis itu, Yesus dong menyebrang lagi pake prahu ke sebla danau. Waktu Yesus masi ada di pinggir danau, orang banyak skali yang datang kliling Dia. 22 Begini ada satu orang yang datang, de ini satu orang dari kepala-kepala tempat ibada, de pu nama Yairus. Waktu de liat Yesus, de langsung tunduk depan Yesus pu kaki. 23 De minta deng sunggu baru bilang, “Sa pu anak prempuan ada sakit para, de su mo mati. Bapa datang baru taru tangan di de ka, supaya de sembu deng tetap hidup.” 24 Trus Yesus pigi deng orang itu. Orang banyak skali yang ikut deng dempet ke Dia.
25 Disitu ada prempuan satu yang su 12 taun sakit pendarahan. 26 De su pake de pu uang smua untuk brobat ke dokter ulang-ulang, tapi dong pu obat-obat bikin de susa skali, de tra sembu mala de pu sakit tamba para. 27 De ini su dengar-dengar crita tentang Yesus, makanya biar orang banyak juga de brusaha dekat ke Yesus dari blakang baru kore Yesus pu baju panjang. 28 Karna de pikir, “Sa pasti sembu kalo sa kore De pu baju saja.” 29 Pas de pegang langsung de pu pendarahan itu brenti, trus de rasa kalo de pu sakit itu su sembu.
30 Pas waktu itu Yesus rasa kalo ada kuasa yang kluar dari Dia, jadi de balik trus tanya ke orang banyak yang ada disitu, “Sapa yang kore Sa pu baju tadi?”
31 De pu murid-murid bilang, “Bapa su liat kalo ini orang banyak dempet Bapa, baru Bapa masi mo tanya sapa yang kore Bapa tadi?” 32 Tapi Yesus tinggal liat kliling untuk cari sapa yang tadi su bikin itu. 33 Prempuan itu takut deng gementar† karna tau apa yang su jadi sama dia. Jadi de maju trus tunduk muka ke tana depan Yesus baru mngaku smua ke Dia. 34 Trus Yesus bilang sama prempuan itu, “Anak, karna ko percaya Saya, ko sembu! Skarang ko bisa pulang deng hati tenang, karna ko su sembu dari ko pu sakit.”
35 Waktu Yesus masi bicara, ada orang-orang datang dari kepala tempat ibada itu pu kluarga baru bilang, “Bapa pu anak su mati, jadi tra usa bikin susa Guru lagi.”
36 Tapi Yesus tra mo dengar dong pu kata-kata baru bilang ke Yairus, “Jang takut, percaya saja!” 37 Trus Yesus pigi tapi tra kas ijin orang ikut deng Dia, hanya Petrus, sama ade kaka dua itu, Yakobus deng Yohanes. 38 Waktu dong sampe di kepala tempat ibada itu pu ruma, disana Yesus liat orang-orang ribut skali, karna mnangis suara besar. 39 Trus Yesus masuk baru bilang ke dorang, “Knapa kam ribut deng mnangis? Anak ini de tra mati, de cuma tidur saja!” 40 Tapi dong smua bicara ejek Dia.
Habis De suru dong smua kluar, De bawa anak itu de pu bapa deng mama, tamba deng De pu murid tiga orang itu, dong masuk ke dalam anak itu de pu kamar. 41 Trus Yesus De pegang anak itu pu tangan baru bilang, “Talita kum,” yang de pu arti, “Anak prempuan, Sa bilang ko, bangun suda!” 42 Langsung anak prempuan itu bangun baru jalan, de pu umur su 12 taun. Orang-orang smua yang hadir disitu dong heran skali. 43 De larang dong deng kras untuk jang kastau ke sapa-sapa. Trus De bilang, “Kas anak ni de makan.”
6
Yesus dapa tolak di Nasaret
6:1-6a
(Mat 13:53-58; Luk 4:16-30)
1 Habis itu, Yesus brangkat dari situ deng de pu murid-murid ke De pu kampung. 2 Pas orang Yahudi pu hari Sabat, Yesus mulai kas ajar di tempat ibada. Orang banyak heran skali waktu dengar yang De kas ajar trus bilang,
“De dapat smua itu dari mana? Bagemana De bisa tau smua hal deng baik skali? Bagemana De bisa bikin tanda-tanda luar biasa macam begitu? 3 De tu tukang kayu to? Mama Maria pu anak, De pu sodara-sodara tu Yakobus, Yoses, Yudas deng Simon. De pu sodara-sodara prempuan juga ada disini sama-sama tong to?”
Jadi dong kecewa trus tolak Dia.
4 Trus Yesus bilang ke dorang, “Nabi tu dimana saja de dapa hormat, tapi de tra dapa hormat di de pu kampung sendiri, di tenga-tenga de pu kluarga sama di de pu ruma.” 5 Yesus tra bisa bikin tanda-tanda luar biasa apapa disana, cuma taru tangan ke brapa orang yang sakit untuk kas sembu dorang. 6a De heran karna dong tra percaya.
Yesus utus De pu duablas murid
6:6b-13
(Mat 10:5-15; Luk 9:1-6)
6b Trus Yesus jalan kliling dari kampung ke kampung untuk kas ajar orang-orang. 7 De panggil De pu duablas murid deng mulai utus dong dua-dua orang, sama kasi dong kuasa untuk usir setan-setan. 8 Trus De pesan ke dong supaya jang bawa apapa untuk di jalan, mo makanan, tas, deng uang dalam ikat pinggang juga tra bole, cuma tongkat saja, 9 bisa pake sendal, tapi jang bawa pakean ganti. 10 Trus De bilang lagi ke dorang,
“Kalo di satu tempat kam ketemu ruma yang dong trima kam, kam tinggal disitu saja sampe kam kas tinggal kota itu. 11 Tapi kalo ada satu tempat yang dong tra trima kam deng tra mo dengar kam, kam kluar saja dari situ, trus kas bersi debu dari kam pu kaki supaya jadi tanda kalo nanti kota itu dapa hukum.”
12 Jadi dong pigi kastau orang-orang untuk tobat dari dong pu dosa-dosa. 13 Dong usir banyak setan, trus gosok minyak zaitun* di orang banyak yang sakit deng kas sembu dorang.✡
Yohanes Tukang Baptis mati
6:14-29
(Mat 14:1-12; Luk 9:7-9)
14 Raja Herodes juga dengar brita tentang Yesus, karna orang su knal Yesus pu nama di smua tempat, trus orang bilang, “Yohanes Tukang Baptis yang dulu su mati tapi skarang de hidup kembali. Itu yang De pu kuasa untuk bikin tanda-tanda luar biasa itu.” 15 Tapi ada orang lain yang bilang, “De itu Elia.” Yang lain lagi bilang, “De itu nabi lain, sama deng nabi yang dulu perna hidup.” 16 Tapi waktu Herodes de dengar itu, de bilang, “Bukan, de tu Yohanes yang sa perna suru orang potong de pu kepala, tapi skarang de su hidup kembali.”
17 Karna memang Herodes yang perna suru orang tangkap Yohanes trus ikat dia, kas masuk de di penjara karna masala Herodias. Herodes de su ambil Herodias, de pu sodara Filipus pu istri untuk kawin deng dia. 18 Yohanes ulang-ulang kali tegur Herodes begini, “Ko tra bole kawin deng ko pu sodara pu istri itu!” 19 Makanya Herodias dendam ke Yohanes baru mo bunu Yohanes, tapi de tra bisa, 20 karna Herodes takut Yohanes. De takut karna de tau Yohanes itu orang benar deng hidup kusus untuk Allah, jadi de jaga dia. Stiap kali de dengar Yohanes kas ajar, de rasa tra enak skali, tapi de tetap snang dengar apa yang Yohanes bilang.
21 Satu kali begini, Herodias dapat waktu yang pas. Waktu itu Herodes pu hari ulang taun, jadi de bikin acara untuk orang-orang penting di pemrinta, komandan-komandan deng orang-orang yang pu pengaru di Galilea. 22 Waktu itu Herodias pu anak prempuan de masuk trus mnari. De bikin Herodes deng de pu tamu-tamu pu hati snang skali, jadi raja bilang ke anak prempuan itu, “Ko bisa minta apa saja yang ko mau, nanti sa kasi itu ke ko.” 23 Trus Herodes sumpa ke de baru bilang, “Nanti sa kasi apa saja yang ko minta, biar ko minta stenga dari sa pu krajaan juga!”
24 Jadi, anak prempuan itu pigi tanya de pu mama, bilang, “Mama, sa minta apa bole eh?”
Trus de pu mama bilang, “Ko minta Yohanes Tukang Baptis pu kepala.”
25 Langsung de kembali cepat-cepat ke raja Herodes trus bilang, “Sa mau skarang ini bapa kasi sa Yohanes Tukang Baptis pu kepala di atas piring besar!”
26 Trus raja Herodes pu hati sedi skali, tapi de tra bisa tolak itu, karna de su sumpa di depan de pu tamu-tamu. 27 Jadi de langsung suru de pu tentara satu untuk ambil Yohanes pu kepala. Orang itu de pigi baru de potong Yohanes pu kepala di penjara. 28 De bawa kepala itu di piring besar satu trus kasi ke anak prempuan itu, trus anak prempuan itu kasi juga ke de pu mama. 29 Waktu Yohanes pu murid-murid dengar smua tu, dong datang ambil de pu mayat trus bawa taru di tempat kubur.
Yesus kas makan 5.000 orang
6:30-44
(Mat 14:13-21; Luk 9:10-17; Yoh 6:1-13)
30 Waktu Yesus pu utusan-utusan kembali trus kumpul deng Dia, dong crita smua yang dong su bikin deng smua yang dong su kas ajar. 31 Trus De bilang ke dorang, “Mari tong pigi ke tempat sunyi, supaya tong bisa sendiri trus kam bisa istirahat sbentar!” Karna memang orang banyak skali yang datang trus pigi, bikin sampe dong mo makan juga tra bisa.
32 Jadi dong pake prahu pigi sendiri ke tempat yang sunyi. 33 Tapi waktu dong pigi, orang banyak yang liat dong deng tau dong mo kemana. Jadi orang-orang dari smua kota di wilaya itu cepat-cepat jalan kaki duluan dorang. 34 Waktu sampe di darat, Yesus liat orang banyak ada kumpul. De rasa kasian skali sama dorang, karna dong macam domba yang tra pu gembala, trus De mulai kas ajar dong banyak hal.
35 Pas waktu su mo malam, De pu murid-murid datang sama De baru bilang, “Bapa, tempat ini sunyi baru su mo malam. 36 Suru dong pigi ke kampung-kampung deng tempat-tempat dekat sini suda, supaya dong bisa bli makan untuk dorang.”
37 Tapi Yesus bilang ke dorang, “Kam yang harus kasi dong makan!”
Dong bilang ke Dia, “Tra mungkin tong mo dapat 200 uang perak† untuk pigi bli roti kas makan dong to?”
38 Tapi Yesus bilang dorang, “Roti brapa yang ada di kam situ? Coba cek dulu!”
Habis cek dong bilang, “Ada lima roti deng dua ikan.”
39 Trus De suru orang-orang itu duduk klompok-klompok di atas rumput yang hijou. 40 Jadi dong smua duduk klompok-klompok, ada yang 100 orang, ada yang 50 orang. 41 Habis ambil lima roti deng dua ikan itu, De liat ke langit trus doa syukur ke Allah, trus pata-pata roti tu baru kasi sama De pu murid-murid supaya dong kasi ke orang-orang yang banyak itu. Ikan dua itu juga sama, de bagi-bagi ke dong smua. 42 Trus dong smua makan sampe kenyang. 43 Habis itu orang kumpul roti-roti yang lebi deng ikan-ikan yang sisa, smua tu ada 12 loyang penu. 44 Orang-orang yang ikut makan roti tu laki-laki saja ada 5.000 orang.
Yesus jalan di atas air
6:45-52
(Mat 14:22-33; Yoh 6:16-21)
45 Habis itu, Yesus langsung suru De pu murid-murid naik ke prahu, baru bilang dong pigi duluan ke sebla, ke Betsaida. Trus De suru orang banyak itu pulang. 46 Stela dong baku pisa, De pigi ke bukit untuk berdoa.
47 Waktu su mo malam prahu tu su di tenga-tenga danau, baru Yesus sendiri di darat. 48 Waktu itu De liat dong ada penggayu stenga mati skali karna angin baku lawan ara deng prahu. Begini kira-kira jam tiga malam, Yesus datang ke dong deng jalan di atas air trus macam mo lewat dorang. 49 Waktu dong liat De jalan di atas air, dong pikir De tu setan, jadi dong takut deng batariak-batariak. 50 Karna dong smua liat Dia, trus dong kaget skali.
Tapi langsung De bilang ke dorang, “Ini Saya, jang takut! Kas kuat kam pu hati!” 51 Habis itu De naik ke prahu yang dong su duduk trus angin langsung tenang. Dong smua heran skali, 52 karna biar dong su liat Yesus kas makan orang banyak itu juga, dong tetap tra mngerti karna dong pu hati kras.
Yesus kas sembu orang-orang sakit di Genesaret
6:53-56
(Mat 14:34-36)
53 Waktu sampe di sebla, Yesus deng De pu murid-murid turun di Genesaret trus dong ikat prahu disitu. 54 Waktu dong kluar dari prahu, orang-orang langsung knal Yesus. 55 Jadi dong pigi cepat-cepat ke smua tempat di daera itu, trus dong mulai bawa orang-orang sakit di atas dong pu tikar ke tempat mana yang dong dengar Yesus ada. 56 Biar Yesus pigi kemana saja, ke kota-kota ka, ke kampung-kampung ka, ke tempat-tempat yang jau dari kota ka, orang tetap bawa orang-orang sakit ke tempat-tempat yang biasa orang kumpul. Trus dong mohon ke Dia, supaya kas ijin dong biar hanya pegang De pu baju panjang pu ujung saja, trus smua orang yang pegang De pu baju itu jadi sembu.
7
Allah pu printa deng orang Yahudi pu adat istiadat
7:1-23
(Mat 15:1-20)
1 Orang-orang Farisi deng guru-guru agama brapa yang datang dari Yerusalem ketemu Yesus. 2 Dong liat begini Yesus pu murid-murid brapa orang makan pake tangan yang tra bersi mnurut agama, seblum makan dong tra cuci tangan ikut aturan agama. 3 Karna orang Farisi dong sama deng orang Yahudi smua trakan makan kalo tra cuci tangan mnurut de pu cara, karna dong tu pegang dong pu nene moyang pu adat kuat skali. 4 Dong tu kalo baru pulang dari pasar, dong trakan makan kalo dong blum kas bersi dong pu badan. Ada banyak aturan lain lagi yang dong pegang mati, sperti cara cuci glas, tempayan deng barang-barang dari tembaga deng tempat tidur. 5 Makanya orang-orang Farisi deng guru-guru agama dong tanya ke Yesus, “Ko pu murid-murid knapa tra ikut tua-tua adat pu aturan? Knapa dong makan deng tangan tra bersi?”
6 Tapi Yesus bilang ke dong begini,
“Kam ni pura-pura baik! Memang betul yang Nabi Yesaya bilang tentang kam. Sperti ada tatulis,
‘Bangsa ini puji-puji Sa deng dong pu mulut,
padahal dong pu hati jau dari Saya.
7 Percuma saja dong semba Saya,
karna ajaran yang dong kas ajar tu hanya ikut manusia pu aturan.’
8 Kam malas tau deng Allah pu printa, baru kam pegang mati manusia pu aturan.”
9 Trus Yesus bilang ke dorang,
“Kam memang paling pintar cari alasan untuk tra ikut Allah pu printa biar kam bisa ikut kam pu aturan sendiri. 10 Karna memang dalam Kitab Suci Musa bilang, ‘Hormati ko pu bapa deng mama!’✡ Deng, ‘Sapa yang hina de pu bapa ato mama harus dapa hukum mati.’✡ 11 Tapi yang kam kas ajar, orang tra bikin sala kalo bilang ke de pu bapa ato mama, ‘Smua barang yang sa harus kasi ke bapa deng mama, sa su janji untuk kasi itu ke Allah.’ 12 Brarti kam kas biar orang itu de tra bikin apapa lagi untuk tolong de pu bapa ato mama. 13 Jadi deng aturan yang kam ajar itu, kam kas hilang Allah pu printa. Yang begini tu banyak skali yang kam bikin.”
14 Trus Yesus De panggil orang banyak itu lagi baru bilang ke dorang,
“Kam smua, dengar apa yang Sa bilang ni baik-baik: 15 Trada apa saja yang dari luar, yang masuk ke dalam orang pu hati yang bikin de tra bersi depan Allah, tapi yang kluar dari de pu hati itu yang bikin de tra bersi.” [ 16 Sapa saja yang pu tlinga untuk dengar, de harus dengar baik-baik!]*
17 Habis itu Yesus kas tinggal orang banyak itu trus masuk ke ruma satu, begini De pu murid-murid tanya De tentang conto itu pu arti. 18 Trus Yesus jawab, “Kam juga masi tra mngerti ka? Kam tra tau ka, kalo apa saja yang masuk dari luar ke dalam tra bisa bikin orang tra bersi di depan Allah? 19 Karna apa yang orang makan tu tra masuk ke dalam hati tapi ke dalam de pu perut trus dong buang di tempat buang air besar.” Jadi deng bilang begitu De kastau kalo makanan smua bersi. 20 De bilang lagi,
“Apa yang kluar dari dalam orang pu hati, itu yang bikin de tra bersi depan Allah. 21 Karna dari dalam, dari orang pu hati, muncul smua pikiran jahat untuk bikin barang kurang ajar, curi, bunu orang, 22 tidur deng orang yang bukan de pu pasangan, mata besar uang, bikin jahat, pintar tipu, hidup ikut de pu napsu jahat, iri hati, bikin rusak orang pu nama, sombong, deng kepala batu. 23 Smua hal jahat ini yang muncul dari dalam trus bikin orang tra bersi depan Allah.”
Prempuan Siro-Fenisia yang percaya
7:24-30
(Mat 15:21-28)
24 Trus Yesus kas tinggal tempat itu baru pigi ke daera dekat Kota Tirus. De masuk ke ruma satu trus De tra mau orang tau kalo De ada disitu. Tapi tetap saja orang bisa tau De ada. 25 Mala prempuan satu, yang de pu anak prempuan krasukan setan, waktu de dengar kalo Yesus ada disitu, de langsung datang trus tunduk depan Yesus pu kaki. 26 Prempuan itu de orang Yunani, de dari daera Fenisia, Propinsi Siria. De mohon Yesus untuk usir setan tu kluar dari de pu anak prempuan. 27 Tapi Yesus bilang ke dia, “Kas biar anana makan kenyang dulu, karna tra baik ambil anana pu makanan baru lempar ke anjing.”†
28 Tapi prempuan tu de jawab, “Betul Bapa, tapi anjing-anjing yang di bawa meja juga dong makan sisa-sisa makanan yang anana kas jatu.”
29 Trus Yesus bilang ke prempuan itu, “Karna ko pu kata-kata itu, pulang suda skarang, setan tu su kluar dari ko pu anak.”
30 Prempuan tu pulang ke de pu ruma, begini de liat de pu anak itu ada baring di tempat tidur trus setan itu su kluar dari dia.
Yesus kas sembu satu orang yang tuli
7:31-37
31 Habis itu, Yesus pigi dari daera dekat Kota Tirus ke danau Galilea lewat Kota Sidon deng lewat daera Dekapolis. 32 Disitu dong bawa satu orang yang tuli baru mou-mou ke Yesus trus mohon untuk De taru tangan di dia.
33 Jadi, Yesus kas pisa de dari orang banyak itu, supaya dong sendiri. De kas masuk De pu jari ke orang itu tlinga, trus luda baru raba orang itu de pu lida. 34 Trus Yesus tarik napas dalam-dalam, liat ke langit baru bilang ke dia, “Efata!” yang de pu arti, “Tabuka!” 35 Waktu itu juga orang itu de pu tlinga tabuka trus de bisa kas grak de pu lida, baru de mulai bicara jlas. 36 Yesus larang dong supaya jang crita ke sapa-sapa. Tapi kalo Yesus tamba larang, dong tamba pigi crita ke mana-mana. 37 Trus orang-orang yang dengar smua tu dong heran skali baru bilang, “Apa saja yang De bikin tu baik skali. De bikin orang yang tuli bisa dengar deng yang bisu bisa bicara.”
8
Yesus kas makan 4.000 orang
8:1-10
(Mat 15:32-39)
1 Tra lama begini, ada rombongan orang banyak lagi yang datang kumpul dekat Yesus. Trus karna dong tra pu makanan, jadi Yesus panggil De pu murid-murid baru bilang, 2 “Sa kasian skali sama orang banyak ini. Su tiga hari dong ada sama-sama deng Sa baru dong tra pu makanan. 3 Kalo Sa suru dong pulang ke dong pu ruma deng perut kosong, nanti dong bisa pingsan di jalan, apalagi dong yang datang dari jau.”
4 Yesus pu murid-murid jawab, “Tong mo kas makan orang banyak ini deng roti di tempat sunyi sperti begini bagemana?”
5 Yesus tanya ke dorang, “Kam pu roti ada brapa?”
Dong jawab, “Ada tuju.”
6 Jadi De suru orang banyak itu dong duduk di tana. Trus De ambil roti tuju itu, baru doa syukur ke Allah. Habis itu De pata-pata roti itu trus kasi ke De pu murid-murid supaya dong bagi-bagi ke orang banyak itu, jadi dong ambil trus bagi-bagi. 7 Dong juga ada pu ikan kecil brapa. De doa syukur ke Allah untuk ikan itu, trus De suru bagi-bagi ikan itu juga.
8 Trus dong makan sampe kenyang. Habis itu, dong kumpul roti-roti yang lebi, smua ada tuju loyang besar. 9 Dong smua kira-kira ada 4.000 orang. Habis itu Yesus suru dong pulang. 10 Trus De naik ke prahu sama-sama deng De pu murid-murid baru dong pigi ke daera Dalmanuta.
Orang Farisi minta tanda
8:11-13
(Mat 16:1-4)
11 Begini orang-orang Farisi dong datang trus mulai baku tawar deng Yesus. Dong minta De buat satu tanda kalo De dari surga, karna dong mo coba Dia.
12 Pas dengar begitu, Yesus rasa hati susa trus bilang ke dorang, “Apa yang bikin sampe kam orang-orang jaman ini tuntut satu tanda heran? Yang Sa bilang ini benar: sama kam Sa tra kasi satu tanda juga.” 13 Trus De kas tinggal dong baru naik kembali ke prahu, baru pigi menyebrang ke sebla.
Tentang orang Farisi deng Raja Herodes
8:14-21
(Mat 16:5-12)
14 Yesus pu murid-murid lupa bawa roti, baru roti yang ada di dong pu prahu itu cuma satu saja. 15 Trus Yesus kas ingat dorang, “Awas, kam harus hati-hati deng ragi dari klompok Farisi deng ragi dari Raja Herodes.”*
16 Begini dong baku bilang yang satu ke yang lain, “De bicara begitu karna tong tra pu roti.”
17 Tapi Yesus tau kalo dong ada bicara begitu jadi De bilang,
“Knapa kam bicara tentang trada roti? Kam masi blum tau deng blum mngerti juga ka? Kam pu hati masi kras ka? 18 Kam pu mata tapi knapa kam tra liat? Kam pu tlinga tapi knapa kam tra dengar? Kam tra ingat ka? 19 Waktu Sa pata-pata lima roti untuk 5.000 orang itu, kam kumpul roti yang lebi ada brapa loyang penu?”
Dong jawab, “12 loyang.”
20 Yesus tanya lagi, “Waktu Sa pata-pata tuju roti untuk 4.000 orang itu, kam kumpul roti-roti yang lebi ada brapa loyang penu?”
Dong jawab, “Tuju loyang.”
21 Trus De bilang lagi ke dorang, “Kam masi blum mngerti ka?”
Yesus kas sembu satu orang buta di Betsaida
8:22-26
22 Habis itu Yesus deng De pu murid-murid tiba di Kota Betsaida. Disitu orang-orang bawa orang buta satu ke Yesus trus mohon ke Dia, supaya De taru tangan di orang buta itu. 23 Jadi Yesus pegang orang buta tu de pu tangan trus bawa de kluar dari kota itu. Trus Yesus luda di orang itu pu mata baru taru tangan di dia, trus tanya dia, “Ko bisa liat apa begitu?”
24 Orang itu de liat ke depan trus bilang, “Sa liat orang-orang jalan, tapi dong kliatan macam pohon.”
25 Trus Yesus taru tangan lagi di orang itu pu mata, langsung de betul-betul su bisa liat. De su sembu, jadi de bisa liat smua-smua deng jlas. 26 Trus Yesus bilang ke dia, “Pulang skarang suda, tapi jang lewat kota itu.”
Petrus mngaku Yesus
8:27-30
(Mat 16:13-20; Luk 9:18-21)
27 Habis itu, Yesus deng De pu murid-murid pigi ke kampung-kampung di skitar Kota Kaisarea Filipi. Di tenga jalan De tanya ke De pu murid-murid, “Orang dong bilang Sa ni sapa?”
28 Dong jawab ke Dia, “Ada yang bilang Yohanes Tukang Baptis, ada yang bilang Elia, ada juga yang bilang satu dari nabi-nabi.”
29 De tanya ke dorang, “Tapi kam bilang, Sa ni sapa?”
Petrus jawab, “Bapa itu Raja Yang Allah Pili.”
30 Trus Yesus larang dong deng kras supaya jang kastau ke sapa-sapa tentang Dia.
Yesus kastau tentang nanti De sengsara deng mati
8:31—9:1
(Mat 16:21-28; Luk 9:22-27)
31 Habis itu, Yesus mulai kas ajar dong kalo Anak Manusia harus dapa siksa banyak deng dapa tolak dari orang Yahudi pu tua-tua deng imam-imam kepala sama guru-guru agama, trus dapa bunu, tapi hidup kembali di hari ketiga. 32 Yesus bilang itu smua di depan-depan, tapi Petrus tarik Yesus ke pinggir baru tegur Dia.
33 Tapi Yesus balik badan liat De pu murid-murid baru De tegur Petrus, De bilang, “Iblis, pigi dari sini! Karna ko bukan pikir yang Allah pikir tapi apa yang manusia pikir.”
34 Trus Yesus panggil orang banyak deng De pu murid-murid baru bilang ke dorang,
“Kalo ada orang yang mo ikut Saya, de tra bole ikut de pu mau, trus harus pikul de pu salib deng ikut Saya. 35 Karna sapa saja yang mo kas slamat de pu hidup, nanti de tra dapat hidup yang trada akir. Tapi orang yang kasi de pu hidup untuk Sa deng karna Brita Baik, de yang nanti slamat. 36 Ada untung ka, kalo satu orang de dapat smua harta di dunia ini tapi de tra dapat hidup yang trada akir itu? 37 Ada ka yang de bisa kasi untuk dapat hidup yang trada akir itu? 38 Sapa saja yang malu akui Sa deng Sa pu kata-kata di depan orang-orang yang tra setia deng yang bikin dosa ini, Sa Anak Manusia juga nanti malu karna orang itu waktu Sa datang deng cahaya yang penu kuasa dari Sa pu Bapa, sama-sama deng Allah pu malaikat-malaikat.”
9
1 Yesus bilang lagi ke dorang, “Yang Sa bilang ini benar: Dari kam yang hadir disini ada yang trakan mati sampe dong liat Allah pu Krajaan datang di bumi ini deng penu kuasa.”
Yesus bicara sama Musa deng Elia
9:2-13
(Mat 17:1-13; Luk 9:28-36)
2 Lewat enam hari begini, Yesus bawa Petrus, Yakobus deng Yohanes, De sama-sama dong naik ke gunung satu yang tinggi. Dong sendiri saja disitu. Trus Yesus kliatan jadi lain di depan dorang. 3 De pu pakean jadi puti trang skali. Trada orang di dunia ini yang bisa bikin puti pakean macam begitu. 4 Tiba-tiba dong liat Elia deng Musa, dong dua ada bicara deng Yesus.
5 Petrus bilang ke Yesus, “Guru, snang skali tong ada disini. Lebi baik tong kas bediri tiga kema, satu untuk Guru, satu untuk Musa baru satu untuk Elia.” 6 De bilang begitu karna de tra tau mo bilang apa lagi, karna dong takut yang tra baik punya.
7 Trus awan puti datang tutup dong baru ada suara dari awan itu bilang, “Ini Sa pu Anak yang Sa sayang, kam harus dengar Dia.” 8 Waktu dong liat kliling, tiba-tiba dong tra liat sapa-sapa lagi deng dorang, cuma Yesus sendiri saja.
9 Waktu dong turun dari gunung itu, Yesus larang dong supaya jang crita apa yang dong su liat itu ke sapa-sapa sampe De Anak Manusia hidup kembali dari tenga-tenga orang mati. 10 Jadi, dong tra crita apa yang dong su liat itu ke sapa-sapa, tapi dong baku tanya tentang apa yang Yesus maksud deng, ʻmati trus hidup kembali dari tenga-tenga orang mati.ʼ 11 Trus dong tanya ke Dia, “Knapa guru-guru agama bilang kalo Elia harus datang duluan?”✡
12 Yesus jawab,
“Memang Elia harus datang duluan untuk bikin smua-smua jadi baik lagi. Tapi apa yang ada tatulis tentang Sa Anak Manusia yang Allah utus? Sa harus mendrita banyak deng dapa hina to? 13 Tapi Sa bilang kam, memang Elia su datang. Tapi orang-orang bikin de tra baik sperti dong pu mau. Itu sama deng apa yang ada tatulis tentang de di Kitab Suci.”*
Yesus usir setan dari anak satu yang bisu
9:14-29
(Mat 17:14-21; Luk 9:37-43)
14 Waktu Yesus, Petrus, Yakobus deng Yohanes dong kembali ke murid-murid yang lain, dong liat orang banyak skali disitu trus guru-guru agama brapa orang ada baku tawar deng Yesus pu murid-murid dorang. 15 Waktu orang-orang itu dong liat Yesus, dong kaget skali baru lari pigi jemput Dia.
16 Trus Yesus tanya ke dorang, “Kam baku tawar apa deng dorang?”
17 Begini satu orang dari orang banyak itu bilang,
“Bapa Guru, sa datang bawa sa pu anak ke Guru karna de krasukan setan sampe de bisu. 18 Kalo setan itu srang dia, de tabanting ke tana baru de mulut busa kluar, trus de pu gigi deng de pu badan takancing. Sa su minta Bapa pu murid-murid supaya dong usir setan itu tapi dong tra bisa.”
19 Jadi Yesus bilang ke dorang, “Kam memang orang-orang yang tra percaya, mo sampe kapan Sa harus tinggal di tenga kam? Sampe kapan Sa harus sabar deng kam? Bawa anak itu ke Saya!”
20 Dong langsung bawa de ke Yesus. Waktu setan itu de liat Yesus, de bikin anak itu langsung kejang-kejang trus jatu taguling-guling di tana baru busa kluar dari de pu mulut.
21 Trus Yesus tanya ke anak itu pu bapa, “De su begini brapa lama?”
De pu bapa bilang, “Dari de masi kecil. 22 Setan itu biasa seret de ke dalam api ato ke dalam air untuk bunu dia. Tapi kalo Bapa bisa tolong, Bapa tolong ka! Kasian tong Bapa!”
23 Tapi Yesus bilang ke dia, “Knapa ko bilang, ‘Kalo Bapa bisa’? Apa saja bisa jadi untuk orang yang percaya.”
24 Langsung anak itu de pu bapa batariak bilang, “Sa percaya, tapi tolong sa supaya sa lebi percaya lagi!”
25 Waktu Yesus liat orang-orang mulai tamba banyak, De printa setan itu baru bilang, “He ko setan yang bikin sampe anak ini bisu deng tuli, Sa bilang ko, ko kluar dari anak ini trus jang perna masuk ke dalam de lagi!”
26 Setan itu batariak, baru bikin anak itu kejang-kejang, trus kluar dari dia. Anak itu kliatan macam orang mati. Jadi banyak orang yang bilang, “De su mati.” 27 Tapi Yesus pegang anak itu de pu tangan untuk kas bangun dia, baru de bediri.
28 Waktu Yesus su masuk ke ruma trus De pu murid-murid sendiri deng Dia, dong tanya ke Dia, “Knapa tong tra bisa usir setan itu e?”
29 De bilang ke dorang, “Setan macam begitu tra bisa usir deng cara lain cuma deng doa saja.”
Yesus kastau yang kedua kali tentang De dapa bunu
9:30-32
(Mat 17:22-23; Luk 9:43-45)
30 Yesus deng De pu murid-murid pigi dari situ trus dong jalan lewat daera Galilea. Yesus tra mau orang-orang tau De ada dimana, 31 karna De ada kas ajar De pu murid-murid. De bilang ke dorang, “Sa Anak Manusia nanti dapa kasi ke dalam tangan manusia baru nanti dong bunu Saya, tapi hari ketiga stela Sa dapa bunu, nanti Sa hidup kembali!” 32 Dong tra mngerti kata-kata itu, tapi dong tra brani untuk mo tanya ke Dia.
Sapa yang paling penting
9:33-37
(Mat 18:1-5; Luk 9:46-48)
33 Trus Yesus deng De pu murid-murid sampe di Kota Kapernaum. Waktu Yesus su di ruma, De tanya ke De pu murid-murid, “Apa yang kam bicara-bicara waktu tong jalan tadi?” 34 Tapi dong diam, karna di jalan tadi dong baku ribut tentang sapa yang paling penting dari dorang. 35 Trus Yesus duduk baru panggil De pu duablas murid baru De bilang ke dorang, “Kalo satu orang mo jadi yang pertama, de harus jadi yang trakir dari smua deng harus layani smua orang.” 36 Trus Yesus ambil anak kecil satu baru kas bediri di tenga-tenga dong baru De peluk anak itu deng bilang ke dorang, 37 “Sapa saja yang trima satu anak sperti ini karna de percaya dalam Sa pu nama, itu de trima Saya. Trus sapa saja yang trima Saya, bukan Sa saja yang de trima, tapi de trima De yang su utus Saya.”
Kalo orang tra mlawan kitong, de tu tong pu teman
9:38-41
(Luk 9:49-50)
38 Yohanes bilang ke Yesus, “Guru, tong liat satu orang de usir setan pake Guru pu nama. Karna de tra ikut tong jadi tong larang dia!”
39 Tapi Yesus De bilang,
“Jang kam larang dia! Karna trada orang yang bisa bikin tanda luar biasa pake Sa pu nama, baru langsung mo balik bicara-bicara tra baik tentang Saya. 40 Sapa saja yang tra mlawan kitong, de tu tong pu teman. 41 Yang Sa bilang ini benar: Sapa saja yang bantu kam biar cuma kasi air satu glas saja untuk kam minum, karna kam Kristus pu pengikut, Allah pasti kasi de pu bagian.”
Jang bikin orang lain jatu dalam dosa
9:42-50
(Mat 18:6-9; Luk 17:1-2)
42 Yesus bilang lagi,
“Sapa saja yang bikin sampe satu dari anana kecil yang percaya Sa ni bikin dosa, lebi baik untuk de kalo orang ikat batu besar di de pu leher baru buang de ke laut. 43 Kalo ko pu tangan bikin sampe ko bikin dosa, potong suda! Karna lebi baik ko masuk ke dalam hidup yang trada akir deng ko pu tangan putus daripada ko pu tangan dua-dua lengkap tapi ko masuk neraka, yang de pu api tra bisa padam. 44 [Di tempat itu api tra bisa padam deng ulat yang makan manusia pu mayat tra mati.]† 45 Kalo ko pu kaki bikin sampe ko bikin dosa, potong suda! Karna lebi baik ko masuk ke dalam hidup yang trada akir deng kaki putus daripada ko pu kaki dua-dua lengkap tapi ko dapa buang ke dalam neraka. [ 46 Di tempat itu api tra bisa padam deng ulat yang makan manusia pu mayat tra mati.]‡ 47 Kalo ko pu mata bikin sampe ko bikin dosa, cungkil suda! Karna lebi baik ko masuk ke dalam Allah pu Krajaan deng mata sebla daripada ko pu mata dua-dua lengkap tapi dapa buang ke neraka, 48 yang de pu api tra bisa padam sama ulat yang makan manusia pu mayat juga tra mati.
49 Smua orang nanti dapa uji sperti ada di dalam api, sama deng orang taru garam di korban persembahan.§ 50 Garam itu baik, tapi kalo de su tra rasa asin, bisa ka bikin de pu rasa asin lagi? Kam harus sperti garam yang masi baik, kam harus hidup baku damei satu deng yang lain.”
10
Tentang cerai
10:1-12
(Mat 19:1-9)
1 Habis itu, Yesus brangkat ke daera Yudea deng daera di sebla kali Yordan, trus banyak orang datang lagi kumpul kliling Dia, trus De kas ajar dong sperti biasa lagi.
2 Trus orang-orang Farisi datang untuk coba Yesus, dong tanya ke Dia, “Di tong pu hukum agama, bisa ka kalo suami cerai deng de pu istri?”
3 Yesus jawab, “Musa printa apa ke kam?”
4 Dong jawab, “Musa kas ijin bikin surat cerai baru cerai.”✡
5 Trus Yesus bilang ke dorang,
“Karna memang kam pu kepala batu jadi Musa tulis aturan itu untuk kas ijin kam cerai. 6 Tapi dari pertama waktu Allah bikin dunia ini, ‘Allah bikin dong tu laki-laki deng prempuan. 7 Itu jadi laki-laki tra tinggal lagi sama de pu bapa deng mama, tapi hidup satu hati deng de pu istri, 8 biar dong dua jadi satu.’✡ Jadi dong dua bukan dua orang lagi tapi satu. 9 Jadi, apa yang Allah su kas satu, manusia tra bole kas pisa.”
10 Waktu dong su di ruma, murid-murid tanya lagi ke Yesus tentang itu. 11 Trus De bilang ke dorang,
“Sapa saja yang kas cerai de pu istri baru pigi kawin lagi deng prempuan lain, itu de su bikin dosa ke de pu istri karna su tidur deng orang yang bukan de pu pasangan. 12 Begitu juga deng prempuan yang kas cerai de pu suami trus kawin lagi deng laki-laki lain, itu de su bikin dosa karna su tidur deng orang yang bukan de pu pasangan.”
Yesus berkati anana kecil
10:13-16
(Mat 19:13-15; Luk 18:15-17)
13 Trus orang-orang bawa anana kecil ke Yesus supaya De taru tangan untuk berkati dorang. Tapi De pu murid-murid mara orang-orang itu. 14 Waktu Yesus liat dong bikin begitu, De mara baru bilang ke dorang,
“Kas biar anana kecil itu datang ke Saya, jang larang-larang dong, karna orang-orang sperti begini yang punya Allah pu Krajaan.* 15 Yang Sa bilang ini benar: Sapa saja yang tra mo trima Allah pu Krajaan di de pu hidup sperti anak kecil, de tra bisa masuk dalam Allah pu Krajaan.”
16 Trus De peluk anana itu baru De taru tangan untuk berkati dorang.
Conto orang yang kaya
10:17-27
(Mat 19:16-26; Luk 18:18-27)
17 Waktu Yesus De jalan lanjut lagi, ada satu orang yang lari ke De baru tanam lutut depan De trus tanya, “Bapa Guru yang baik, sa harus bikin apa supaya bisa hidup trus sampe trada akir?”
18 Yesus jawab, “Knapa ko bilang Sa baik? Trada satu orang yang baik cuma Allah saja. 19 Ko pasti tau Allah pu printa-printa, ‘Jang bunu orang, jang tidur deng orang yang bukan ko pu pasangan, jang curi, jang jadi saksi yang tra benar, jang tipu-tipu orang, juga hormati ko pu bapa deng mama. ’ ”✡
20 Trus orang itu bilang ke Dia, “Guru, Allah pu printa itu smua sa su bikin dari sa muda.”
21 Yesus liat de deng rasa sayang, baru bilang ke dia, “Tinggal satu lagi yang ko blum bikin. Pigi baru jual smua yang ko punya trus kasi itu sama orang-orang miskin, deng bikin begitu ko nanti dapat harta di surga. Habis itu baru ko datang ikut Saya.”
22 Dengar begitu langsung de pu hati hancur, trus de pigi deng rasa sedi skali, karna de pu harta banyak.
23 Trus Yesus liat De pu murid-murid yang ada kliling De baru bilang ke dorang, “Memang susa skali orang yang pu harta banyak masuk dalam Allah pu Krajaan.” 24 De pu murid-murid heran dengar apa yang De bilang itu. Tapi Yesus bilang lagi, “Sa pu anana, memang susa skali masuk dalam Allah pu Krajaan. 25 Lebi gampang satu ekor unta masuk lewat lobang jarum daripada satu orang kaya masuk dalam Allah pu Krajaan.”
26 Dong tamba heran lagi, trus bilang ke yang lain, “Kalo begitu sapa yang bisa slamat?”
27 Yesus liat dong baru bilang, “Manusia tra bisa kas slamat de pu diri sendiri, tapi tra begitu untuk Allah, karna apa saja pasti bisa untuk Allah.”
Hasil dari ikut Yesus
10:28-31
(Mat 19:27-30; Luk 18:28-30)
28 Trus Petrus bilang ke Yesus, “Liat, tong su kas tinggal smua-smua untuk ikut Bapa!”
29 Yesus jawab,
“Yang Sa bilang ini benar: Orang yang kas tinggal de pu ruma, de pu sodara laki-laki ato sodara prempuan, de pu mama ato bapa, de pu anana ato de pu kebun karna Saya, deng karna mau kastau Brita Baik, 30 orang itu di waktu skarang ini pasti dapat 100 kali lebi banyak: ruma, sodara laki-laki, sodara prempuan, mama, anana deng kebun. Biar de dapa siksa banyak juga, di jaman yang datang nanti de hidup trus sampe trada akir. 31 Tapi banyak orang yang pertama nanti jadi yang trakir, trus yang trakir nanti jadi yang pertama.”
Yesus kastau yang ketiga kali kalo nanti De mo sengsara
10:32-34
(Mat 20:17-19; Luk 18:31-34)
32 Yesus deng De pu murid-murid dong jalan ke Yerusalem trus Yesus jalan depan dorang. Yesus pu murid-murid dong heran tapi orang-orang yang ada ikut De, dong takut. Yesus panggil De pu duablas murid satu kali lagi baru kastau ke dong apa yang nanti jadi sama Dia. 33 De bilang,
“Skarang tong pigi ke Yerusalem, baru Sa Anak Manusia nanti dapa kasi ke imam-imam kepala deng guru-guru agama, trus nanti dong hukum mati Saya. Nanti dong kasi Sa ke orang-orang bukan Yahudi, 34 baru nanti dong ejek, dong luda, dong cambuk deng bunu Saya, tapi hari ketiga Sa nanti hidup kembali.”
Yakobus deng Yohanes minta jadi orang pertama
10:35-45
(Mat 20:20-28)
35 Trus Yakobus deng Yohanes, bapa Zebedeus pu anana, dong dua jalan dekat ke Yesus trus bilang ke Dia, “Guru, tong ingin Guru kasi apa yang tong mo minta ke Guru ini.”
36 Yesus tanya dong dua, “Apa yang kam dua mo Sa bikin buat kam dua?”
37 Dong dua bilang, “Tong dua mo Guru kas ijin tong dua duduk di samping Guru, yang satu di sebla kanan deng yang satu lagi di sebla kiri, waktu nanti Guru jadi Raja yang printa deng kuasa.”
38 Tapi Yesus bilang dong dua, “Kam tra tau apa yang kam minta. Kam sanggup minum dari glas sengsara yang Sa minum ato sanggup trima baptisan siksa macam Sa nanti ka?”
39 Dong dua jawab, “Tong sanggup.”
Yesus bilang ke dong dua, “Memang nanti kam juga minum dari glas sengsara yang Sa minum deng trima baptisan siksa macam Saya. 40 Tapi kalo soal duduk di Sa pu sebla kanan ato kiri, Sa tra pu hak untuk kasi. Itu nanti Allah yang kasi ke orang-orang yang De su pili.”
41 Dengar begitu, spulu murid yang lain dong mara sama Yakobus deng Yohanes.
42 Trus Yesus panggil dong baru bilang,
“Kam su tau kalo dong yang dapa anggap pemimpin-pemimpin dari bangsa-bangsa lain, biasa tindas orang-orang yang dong pimpin, sama orang-orang yang pegang kuasa bikin apa saja yang dong mau ke dorang. 43 Tapi kam tra bole begitu. Sapa saja yang mo jadi lebi hebat dari yang lain, de harus layani yang lain. 44 Trus sapa saja dari kam yang mo jadi yang pertama, de harus jadi pesuru untuk kam smua. 45 Karna Sa Anak Manusia juga datang bukan untuk orang layani Saya, tapi untuk layani orang trus untuk kasi Sa pu hidup ganti banyak orang untuk kas bebas dorang.”
Yesus kas sembu Bartimeus
10:46-52
(Mat 20:29-34; Luk 18:35-43)
46 Trus Yesus deng de pu murid-murid tiba di Kota Yerikho. Trus waktu Yesus pigi dari kota itu sama-sama De pu murid-murid deng orang banyak skali, ada orang buta satu yang biasa minta-minta, de pu nama Bartimeus, bapa Timeus pu anak. Bartimeus de duduk di pinggir jalan. 47 Waktu de dengar kalo yang ada lewat itu Yesus orang Nasaret, de mulai batariak bilang, “Yesus, Daud pu turunan, kasian sa ka!” 48 Banyak orang yang tegur supaya de diam.
Tapi de batariak lebi kras lagi, “Daud pu turunan, kasian sa ka!”
49 Yesus brenti trus bilang, “Suru de datang kemari!”
Jadi dong panggil orang buta itu trus bilang ke dia, “Kas kuat ko pu hati! Bediri, Yesus suru ko ke Dia.” 50 Langsung orang buta itu lepas de pu baju panjang luar, bediri cepat-cepat baru pigi ke Yesus.
51 Yesus tanya dia, “Ko mau Sa bikin apa untuk ko?”
Orang buta itu jawab, “Guru, sa mau supaya sa bisa liat!”
52 Trus Yesus bilang ke dia, “Ko bisa pigi, karna ko percaya Saya, ko sembu!” Waktu itu juga de bisa liat, trus de ikut jalan sama-sama deng Yesus.
11
Yesus dapa sambut sperti raja
11:1-11
(Mat 21:1-9; Luk 19:28-38; Yoh 12:12-15)
1 Waktu Yesus deng De pu murid-murid su dekat Kota Yerusalem, di kampung Betfage deng kampung Betania yang di dekat kaki Bukit Zaitun, Yesus suru de pu murid dua orang 2 deng bilang,
“Kam dua pigi ke kampung yang di depan sana! Pas sampe disana, nanti kam dua ketemu anak kledai satu yang dong ikat, yang blum perna ada orang yang naik duduk di atas kledai itu. Kam dua kas lepas tali trus bawa kledai itu kemari. 3 Kalo ada orang yang tanya, ‘Knapa kam dua kas lepas anak kledai itu?’ jawab saja, ‘Tuhan De perlu ini. Nanti De langsung kas kembali lagi kesini.’ ”
4 Jadi, dong dua pigi trus ketemu anak kledai yang ada dapa ikat di pintu ruma yang di pinggir jalan, trus dong kas lepas. 5 Brapa orang yang ada bediri disitu tanya, “Kam dua bikin? Knapa kam dua kas lepas anak kledai itu?”
6 Jadi, dong dua bilang sperti yang Yesus su bilang, itu yang orang-orang tu kas biar dong ambil. 7 Dong bawa anak kledai itu ke Yesus, trus alas kledai tu pu blakang pake dong pu baju panjang, baru Yesus naik duduk di atas.
8 Ada orang banyak yang alas jalan pake dong pu baju-baju panjang, ada juga yang alas jalan deng ranting-ranting yang pu daun hijou banyak, yang dong ambil dari kebun. 9 Orang-orang yang jalan di depan deng dong yang ikut dari blakang batariak bilang,
“Hosana! *
Allah berkati De yang datang dalam nama Tuhan. ✡
10 Allah berkati De yang mo datang printa jadi Raja, yang De pu kuasa sama deng Raja Daud tong pu moyang.
Hosana di tempat tinggi!”
11 Waktu Yesus sampe di Yerusalem, De masuk ke Ruma Allah, trus jalan liat-liat smua yang ada disitu. Tapi karna su mo malam, jadi De pigi ke Betania sama-sama deng De pu duablas murid.
Yesus kutuk pohon ara
11:12-14
(Mat 21:18-19)
12 De pu besok, habis Yesus deng de pu duablas murid pigi dari Betania, begini Yesus rasa lapar. 13 Dari jau De liat ada pohon ara yang su ada daun-daun. De jalan ke dekat pohon itu untuk liat kalo ada bua, tapi waktu sampe di pohon itu, De tra ketemu apapa hanya daun-daun saja, karna memang waktu itu bukan musim bua ara. 14 Begini De bilang ke pohon ara itu, “Mulai skarang trada satu orang yang makan ko pu bua lagi.” De pu murid-murid dong dengar apa yang De bilang.
Yesus kas bersi Ruma Allah
11:15-19
(Mat 21:12-13; Luk 19:45-48; Yoh 2:13-16)
15 Waktu Yesus deng De pu murid-murid sampe di Yerusalem, Yesus masuk ke Ruma Allah pu halaman, baru De mulai usir orang-orang yang ada jual bli disitu. De kas balik tukang tukar uang dong pu meja-meja deng tukang jual merpati dong pu bangku-bangku, 16 deng De tra kas ijin orang-orang bawa apa saja lewat Ruma Allah pu halaman. 17 Trus Yesus kas ajar orang-orang disitu deng bilang, “Ada tatulis to kalo Allah bilang, ‘Sa pu ruma harus jadi ruma doa untuk smua bangsa.’✡ Tapi kam ni su bikin itu jadi pencuri pu tempat.”
18 Imam-imam kepala deng guru-guru agama dong dengar tentang smua yang Yesus su bikin itu, jadi dong cari jalan untuk bunu Dia, karna dong takut Dia. Dong takut karna smua orang heran skali deng De pu ajaran.
19 Pas su mo malam Yesus deng De pu murid-murid dong kluar dari kota.
Kalo berdoa harus percaya sunggu-sunggu
11:20-26
(Mat 21:20-22)
20 De pu besok pagi-pagi, waktu Yesus deng De pu murid-murid dong ada jalan ke Yerusalem, dong liat pohon ara yang kmarin itu de su kring smua sampe ke akar. 21 Trus Petrus langsung ingat, jadi de bilang, “Guru, coba liat! Pohon ara yang Guru kutuk itu su kring.”
22 Yesus jawab ke dorang,
“Kam harus percaya Allah. 23 Yang Sa bilang ini benar: Sapa saja yang bilang sama gunung ini, ‘Trangkat baru talempar ke laut!’, de pasti bisa dapat yang de minta itu, yang penting de tra ragu-ragu tapi percaya kalo apa yang de bilang itu pasti jadi. 24 Jadi sa bilang kam, kalo kam berdoa minta apa saja ke Allah, kam pasti bisa dapat yang kam minta itu, yang penting kam percaya kalo kam su trima itu. 25 Tapi kalo kam berdoa, baru kam pu hati masi tra snang orang lain, kam harus kas ampun orang itu dulu, supaya kam pu Bapa di surga juga kas ampun kam pu sala. 26 [Tapi kalo kam tra kas ampun orang itu nanti kam pu Bapa di surga juga tra kas ampun kam pu sala.]”†
Baku tanya jawab tentang Yesus pu kuasa
11:27-33
(Mat 21:23-27; Luk 20:1-8)
27 Trus Yesus deng De pu murid-murid kembali ke Yerusalem lagi. Waktu Yesus jalan di halaman Ruma Allah, begini imam-imam kepala deng guru-guru agama sama orang Yahudi pu tua-tua, dong datang ke Dia. 28 Trus dong tanya, “Deng kuasa apa Ko bikin ini smua? Sapa yang kasi Ko kuasa untuk bikin ini smua?”
29 Yesus jawab dorang, “Sa mo tanya kam, kalo kam jawab Saya, nanti Sa juga kastau kam deng kuasa apa Sa bikin hal-hal itu. 30 Coba jawab! Yohanes de kas baptis orang deng sapa pu kuasa, Allah ato manusia?”
31 Dengar begitu, dong sendiri bahas itu baru bilang, “Kalo tong bilang, ‘Deng Allah pu kuasa,’ De nanti bilang, ‘Kalo begitu knapa kam tra percaya dia?’ 32 Tapi tong juga tra bisa bilang, ‘Dari manusia.’ ” Dong takut sama orang banyak karna smua orang anggap Yohanes tu betul-betul nabi. 33 Jadi dong jawab Yesus, “Tong tra tau.”
Trus Yesus bilang sama dorang, “Kalo begitu, Sa juga tra kastau sama kam, deng kuasa apa Sa bikin ini smua.”
12
Conto tentang orang-orang kerja di kebun anggur
12:1-12
(Mat 21:33-46; Luk 20:9-19)
1 Trus Yesus mulai crita conto ke dorang, begini,
“Ada satu orang yang bikin kebun anggur deng bikin pagar kliling kebun itu. De gali lobang untuk tempat ramas anggur sama de bangun tempat jaga yang tinggi di dalam kebun itu. Habis itu de kas sewa kebun itu sama orang-orang yang kerja kebun itu, trus de brangkat ke tempat yang jau.✡ 2 Waktu su mo panen, orang yang pu kebun tu suru de pu pesuru pigi ke orang-orang yang sewa kebun tu untuk ambil sbagian hasil panen itu dari dorang. 3 Tapi dong tangkap pesuru itu baru dong pukul de trus suru de pigi deng tangan kosong. 4 Trus orang yang pu kebun itu suru de pu pesuru yang lain lagi pigi ke dorang. Tapi dong pukul de di kepala sampe luka deng dong bikin malu dia. 5 Trus de suru de pu pesuru satu lagi, tapi dong bunu dia. De suru de pu pesuru banyak pigi ke dong tapi sama saja, ada yang dong pukul deng ada yang dong bunu. 6 Skarang tinggal satu orang saja yang ada deng dia, itu de pu anak yang paling de sayang. Jadi, yang trakir de suru de pu anak itu pigi ke dorang, karna de pikir, ‘De ini sa pu anak jadi pasti dong hormati dia.’
7 Tapi dong baku kastau begini, ‘De ini yang nanti pu hak di tana ini, mari tong bunu de supaya tana ini tong bisa ambil.’ 8 Jadi dong tangkap baru bunu anak itu, trus dong lempar de kluar kebun itu.”
9 Trus Yesus tanya ke dorang, “Kam pikir orang yang pu kebun anggur itu nanti de bikin apa? De pasti pigi bunu orang-orang yang sewa kebun anggur itu, trus kasi kebun itu sama orang-orang lain. 10 Kam blum perna baca ayat ini ka,
‘Batu yang tukang-tukang bangunan dong buang,
skarang jadi batu fondasi yang paling penting.
11 Itu smua Tuhan yang bikin,
itu hal luar biasa yang bikin tong heran skali.’ ” ✡
12 Trus dong cari cara untuk tangkap Yesus, karna dong tau kalo conto itu pu maksud Yesus bicara kas sala dorang. Tapi dong takut sama orang banyak, jadi dong pigi kas tinggal Dia.
Soal bayar pajak
12:13-17
(Mat 22:15-22; Luk 20:20-26)
13 Trus orang Yahudi pu pemimpin-pemimpin dong suru orang Farisi brapa deng orang-orang yang dukung Herodes brapa untuk pigi jebak Yesus deng cara tanya-tanya Dia. 14 Dong datang trus bilang ke Dia,
“Bapa guru, tong tau Bapa ni orang yang jujur, baru Bapa tra takut sapa-sapa, karna Bapa tra kas beda-beda orang, tapi kas ajar Allah pu mau deng benar. Jadi coba Bapa kastau sama kitong, mnurut tong pu aturan agama, tong bisa bayar pajak sama Raja Besar Roma ka tra bisa? Tong harus bayar ka tidak?”
15 Tapi Yesus tau kalo dong cuma pura-pura baik, jadi De bilang sama dorang, “Knapa kam coba Saya? Bawa uang logam perak satu sama Saya, supaya Sa liat!” 16 Trus dong bawa uang logam perak satu untuk Dia baru De tanya dorang, “Ini sapa pu gambar deng nama?”
Dong jawab, “Raja Besar Roma pu gambar deng nama.”
17 Trus Yesus bilang sama dorang, “Kalo begitu, kasi sama Raja Besar Roma apa yang jadi Raja Besar Roma pu hak, trus kasi sama Allah apa yang jadi Allah pu hak.”
Dong smua heran skali pas dengar apa yang De bilang.
Yesus kas ajar tentang hidup kembali
12:18-27
(Mat 22:23-33; Luk 20:27-40)
18 Habis itu orang-orang dari klompok Saduki* datang ke Yesus. Dong itu tra percaya kalo orang-orang mati nanti hidup kembali. Jadi, dong tanya sama Yesus,
19 “Bapa Guru! Musa de su tulis printa ini untuk kitong, ‘Kalo satu laki-laki de mati kas tinggal de pu istri baru dong dua tra pu anak, de pu sodara laki-laki musti kawin deng de pu istri supaya ada turunan untuk laki-laki yang su mati itu.’✡ 20 Ada crita satu begini, tuju orang sodara dong smua laki-laki. Yang sodara pertama kawin, trus mati tra pu anak. 21 Trus yang kedua juga kawin deng janda itu, tapi de juga mati baru tra pu anak, yang ketiga juga sama saja. 22 Dong smua begitu sampe yang ketuju, dong smua mati tapi trada anak. Habis dong smua mati, prempuan itu juga mati. 23 Jadi waktu orang mati hidup kembali, sapa yang jadi prempuan itu pu suami? Karna tuju orang itu su kawin deng dia.”
24 Yesus bilang ke dorang,
“Kam su sala skali, karna kam tra mngerti Kitab Suci deng juga Allah pu kuasa. 25 Karna kalo orang mati dong hidup kembali, dong tra kawin deng tra dapa kawin tapi dong sperti malaikat di surga. 26 Trus tentang orang mati nanti hidup kembali, kam blum perna baca dalam kitab Musa ka, yang crita tentang pohon duri lebat itu? Waktu itu Allah bicara ke Musa begini, ‘Sa ini Abraham, Ishak, deng Yakub dong pu Allah.’✡ 27 Jadi De bukan Allah dari orang mati, tapi Allah dari orang yang hidup. Kam su sala mngerti!”
Printa yang paling penting
12:28-34
(Mat 22:34-40; Luk 10:25-28)
28 Waktu itu ada guru agama satu yang dengar Yesus baku tawar deng orang-orang klompok Saduki. De liat apa yang Yesus jawab ke dong itu pas skali, jadi de datang ke Yesus trus tanya, “Printa mana yang paling penting?”
29 Yesus jawab,
“Printa yang paling penting itu: ‘Orang Israel dengar ini, Tuhan itu tong pu Allah, Tuhan itu cuma satu. 30 Sayang ko pu Tuhan Allah deng spenu hati, deng smua ko pu hidup, deng smua yang ko pikir, deng juga smua tenaga.’✡ 31 Trus printa yang kedua itu: ‘Sayang orang lain sama sperti ko sayang ko pu diri sendiri.’✡ Trada printa yang lebi penting dari printa dua ini.”
32 Trus begini guru agama itu bilang ke Yesus,
“Apa yang Guru bilang tu benar skali, ‘Tuhan Allah itu cuma satu, trada Allah yang lain lagi, cuma De saja.’✡ 33 Memang harus ‘sayang Allah deng spenu hati, deng smua yang ko pikir, deng smua tenaga,’ deng juga ‘sayang orang lain sama sperti ko sayang ko pu diri sendiri.’ Bikin printa dua ini lebi penting daripada smua korban binatang yang bakar deng persembahan yang lain juga.”✡
34 Yesus liat kalo guru agama tu de jawab baik skali, jadi Yesus bilang ke Dia, “Sdikit lagi ko jadi Allah pu orang dalam De pu Krajaan.”†
Habis itu, trada satu orang yang brani tanya-tanya lagi sama Yesus.
Yesus pu hubungan deng Daud
12:35-37
(Mat 22:41-46; Luk 20:41-44)
35 Waktu Yesus ada ajar di Ruma Allah, De bilang, “Knapa guru-guru agama bisa bilang kalo Raja Yang Allah Pili itu Daud pu turunan? 36 Padahal Daud sendiri waktu Roh Allah kuasai dia, de bilang,
‘Tuhan Allah su bilang sama sa pu Tuhan:
Duduk di Sa pu sebla kanan,
sampe Ko pu musu-musu Sa taru di bawa Ko pu kaki.’ ✡
37 Daud sendiri sebut De itu ʻTuhan,ʼ jadi De bukan hanya Daud pu turunan saja.”
Orang yang banyak-banyak itu dong snang dengar yang De bilang.
Yesus kas naseat supaya hati-hati deng guru-guru agama
12:38-40
(Mat 23:5-7; Luk 20:45-47)
38 Waktu Yesus kas ajar orang banyak itu, De bilang,
“Kam harus hati-hati deng guru-guru agama. Dong snang jalan pake baju-baju panjang trus dong mau skali dapat hormat di pasar, 39 dong juga suka duduk paling depan di tempat ibada deng di pesta-pesta. 40 Tapi dong biasa tipu janda-janda untuk ambil paksa dong pu ruma. Trus untuk tutup dong pu klakuan jahat itu, dong doa yang panjang-panjang. Dong ini pasti trima hukuman yang lebi brat.”
Janda miskin pu persembahan
12:41-44
(Luk 21:1-4)
41 Satu kali begini, Yesus duduk baku depan deng kotak persembahan trus pratikan orang-orang dong kasi uang ke dalam kotak itu bagemana. Orang kaya banyak yang kas masuk uang besar. 42 Trus ada janda satu yang miskin datang baru kas masuk uang logam dua yang de pu nilai paling kecil. 43 Yesus panggil De pu murid-murid trus bilang ke dorang,
“Yang Sa bilang ini benar: Janda miskin ini de kasi lebi banyak dari smua orang yang kas masuk uang ke dalam kotak persembahan. 44 Karna dong smua kasi dong pu persembahan dari dong pu uang yang banyak, tapi janda ini de su kasi smua yang de punya, smua yang de perlu untuk pake hidup.”
13
Ruma Allah nanti dapa kas hancur
13:1-2
(Mat 24:1-2; Luk 21:5-6)
1 Waktu Yesus kluar dari Ruma Allah, De pu murid satu bilang ke Dia, “Guru, coba liat gedung-gedung deng batu-batu itu bagus skali!”
2 Trus Yesus bilang ke dia, “Ko liat gedung-gedung bagus ini? Nanti trada satu batu disini yang dapa kas biar tinggal di atas batu yang lain, smua gedung ini nanti dapa kas hancur.”
Susa deng sengsara
13:3-13
(Mat 24:3-14; Luk 21:7-19)
3 Trus Yesus pigi duduk di Bukit Zaitun yang baku depan deng Ruma Allah. Begini Petrus, Yakobus, Yohanes deng Andreas dong datang untuk bicara sendiri deng Yesus, dong tanya, 4 “Kastau sama kitong, kapan itu mo jadi, trus apa de pu tanda kalo itu de pu waktu?”
5 Trus Yesus bilang ke dorang,
“Hati-hati supaya jang ada orang yang tipu kam! 6 Nanti orang banyak yang datang pake Sa pu nama baru bilang, ‘Sa ini yang Allah utus,’ trus dong tipu orang banyak. 7 Trus kalo kam dengar suara-suara prang ato brita-brita tentang prang, kam jang gelisa. Smua itu harus jadi, tapi itu blum akir jaman. 8 Karna bangsa satu mo prang deng bangsa lain, juga negara satu deng negara lain. Nanti ada gempa bumi di mana-mana deng nanti ada klaparan. Smua tu baru tanda-tanda awal saja untuk akir jaman, sama sperti prempuan yang de mulai rasa sakit waktu mo lahir anak.
9 Kam harus hati-hati! Karna kam nanti dapa kasi ke tangan sidang-sidang agama, trus kam nanti dapa pukul di tempat-tempat ibada. Trus karna kam jadi Sa pu pengikut nanti kam dapa bawa ke depan pemimpin-pemimpin deng raja-raja, supaya kam bisa kastau tentang Sa ke dorang. 10 Trus Brita Baik dari Allah harus tasebar ke smua bangsa dulu. 11 Waktu kam dapa tangkap trus dapa bawa untuk dong adili kam, kam jang takut deng apa yang nanti harus kam bicara, kam bilang saja apa yang Roh Allah kastau untuk kam pas waktu itu, karna itu bukan kam yang bicara, tapi itu dari Roh Allah.
12 Nanti ada orang yang kasi de pu sodara sendiri untuk dapa bunu, begitu juga deng bapa sama de pu anak. Anana nanti mlawan dong pu orang tua, trus kasi dong pu orang tua untuk dapa bunu. 13 Trus nanti smua orang tra suka kam skali karna kam ikut Saya. Tapi orang yang tahan sampe trakir pasti slamat.”
Susa deng sengsara yang bikin hancur orang jahat
13:14-23
(Mat 24:15-28; Luk 21:20-24)
14 “Nanti kam liat satu barang yang paling jahat yang bikin hancur, bediri di tempat yang de tra bole ada disitu✡ ‒ yang baca harus pratikan ini baik-baik. Waktu itu orang-orang yang ada di Yudea harus lari ke gunung-gunung. 15 Orang yang ada di atas ruma, jang turun deng masuk untuk ambil apa saja di dalam de pu ruma, 16 trus orang yang ada di kebun jang kembali untuk ambil de pu pakean. 17 Kasian skali prempuan-prempuan yang ada hamil ato yang masi kas susu bayi pas waktu itu. 18 Berdoa supaya smua tu jang jadi di musim dingin. 19 Karna di waktu itu nanti orang dapa siksa sperti yang blum perna jadi, dari waktu Allah bikin dunia ini sampe skarang, deng nanti siksa sperti itu trakan perna jadi lagi. 20 Kalo Tuhan tra kas kurang waktu itu, nanti trada satu orang juga yang slamat, tapi karna ada orang-orang yang De su pili jadi De kas kurang waktu itu.
21 Pas waktu itu kalo ada orang yang bilang ke kam, ‘Liat, Raja Yang Allah Pili ada disini,’ ato, ‘Liat, Raja Yang Allah Pili ada disana,’ kam jang percaya. 22 Karna nanti dong yang pura-pura jadi Raja Yang Allah Pili sama dong yang pura-pura jadi nabi-nabi, dong datang baru bikin tanda-tanda heran deng hal-hal yang luar biasa, supaya kalo bisa, dong kas sesat orang-orang yang Allah pili. 23 Jadi, kam harus hati-hati! Sa su kastau smua ini duluan ke kam.”
Anak Manusia datang
13:24-32
(Mat 24:29-36; Luk 21:25-33)
24 Yesus bilang lagi,
“Tapi pas waktu sengsara itu habis, ‘matahari jadi glap deng bulan pu sinar trada lagi. 25 Trus bintang-bintang jatu-jatu dari langit sama kuasa-kuasa di langit jadi kaco.’✡ 26 Pas waktu itu orang liat Sa ‘Anak Manusia datang di awan-awan’✡ deng kuasa yang besar deng sinar yang trang. 27 Trus waktu itu, Sa Anak Manusia nanti suru malaikat-malaikat kluar baru nanti dong kumpul orang-orang yang Sa pili dari smua tempat di bumi, dari ujung bumi sampe ke ujung langit.
28 Coba blajar dari conto pohon ara: Kalo di de pu cabang-cabang mulai lembek baru kas kluar tunas, kam tau kalo su mo musim panas. 29 Begitu juga kalo kam liat hal-hal itu jadi, kam tau kalo de pu waktu su dekat, su ada di depan pintu. 30 Yang Sa bilang ini benar: Seblum smua orang yang hidup skarang ini mati, smua itu jadi dulu. 31 Langit deng bumi nanti hilang, tapi Sa pu kata-kata trakan hilang.✡
32 Tapi tentang hari itu ato de pu waktu trada satu orang juga yang tau, malaikat-malaikat di surga juga tra tau, Sa Allah pu Anak sendiri juga tra tau, cuma Bapa saja yang tau.”
Naseat supaya jaga-jaga
13:33-37
(Mat 24:36-44)
33 “Jadi kam harus jaga-jaga deng slalu siap karna kam tra tau de pu waktu kapan datang. 34 Itu de pu conto sama sperti satu orang yang kas tinggal de pu ruma baru pigi ke tempat yang jau. Seblum de pigi, de kasi tugas ke de pu pesuru smua untuk urus de pu ruma, de bagi tugas ke dong masing-masing. De suru orang yang jaga pintu supaya slalu siap. 35 Jadi, kam harus jaga-jaga, karna kam tra tau kapan tuan ruma tu de pulang, bisa sore-sore, bisa tenga-tenga malam, bisa subu-subu, bisa juga pagi-pagi, 36 supaya kalo de datang tiba-tiba jang de ketemu kam ada tidur. 37 Apa yang Sa bilang ke kam ni, Sa bilang juga ke smua orang: Kam harus jaga-jaga!”
14
Rencana untuk bunu Yesus
14:1-2
(Mat 26:1-5; Luk 22:1-2; Yoh 11:45-53)
1 Dua hari lagi orang Yahudi dong pu hari besar Paska deng hari besar Roti Tra Pake Ragi* mulai. Imam-imam kepala deng guru-guru agama dong cari jalan untuk tangkap trus bunu Yesus diam-diam deng cara tipu. 2 Dong bilang, “Tra bole pas di hari besar supaya orang-orang dong jang kaco.”
Prempuan kas pake minyak wangi di Yesus pu kepala
14:3-9
(Mat 26:6-13; Yoh 12:1-8)
3 Waktu Yesus ada di Betania, di Simon yang dulu sakit kulit busuk pu ruma, Yesus ada duduk makan. Begini prempuan satu datang bawa botol dari batu puti yang de pu isi minyak wangi asli yang de pu nama narwastu. Minyak ini de pu harga mahal. Prempuan itu de buka botol deng cara kas pata tutup botol trus kas pake minyak itu ke atas Yesus pu kepala. 4 Ada brapa orang yang tra snang trus bilang ke yang lain, “Untuk apa de buang-buang minyak narwastu sperti itu? 5 Karna minyak itu kalo jual de pu harga lebi dari 300 uang perak,† trus uang itu bisa kasi ke orang-orang miskin.” Trus dong mara prempuan itu.
6 Tapi Yesus bilang,
“Kas biar dia. Knapa kam bikin susa dia? De su bikin yang baik ke Saya. 7 Karna orang-orang miskin tu ada trus deng kam, jadi kam bisa tolong dong kapan saja kalo kam mau. Tapi Sa trakan ada sama-sama trus deng kam. 8 De su bikin apa yang de bisa bikin. Sa pu badan ni de su kas pake minyak untuk kas siap Sa nanti dapa kubur. 9 Yang Sa bilang ini benar: Dimana saja Brita Baik orang kastau di sluru dunia, dong juga nanti ingat apa yang de bikin ini.”
Yudas jual Yesus
14:10-11
10 Trus Yudas Iskariot de pigi, de tu satu orang dari Yesus pu duablas murid. De pigi ke imam-imam kepala supaya de bisa jual Yesus ke dorang. 11 Dong smua snang skali waktu dengar apa yang de bilang, baru dong janji untuk kasi uang sama dia. Habis itu de mulai cari waktu yang pas untuk jual Yesus.
Yesus makan Paska deng De pu murid-murid
14:12-21
(Mat 26:17-25; Luk 22:7-14, 21-23; Yoh 13:21-30)
12 Pas hari pertama dari hari besar Roti Tra Pake Ragi, waktu orang potong domba Paska, Yesus pu murid-murid tanya ke Dia, “Bapa mau tong kemana untuk kas siap makanan Paska untuk Bapa?”
13 Langsung Yesus suru De pu murid dua orang,
“Kam dua pigi ke kota, nanti kam dua ketemu laki-laki satu yang pikul air dalam tempayan.‡ Kam ikut dia, 14 nanti de masuk ke ruma satu, trus kam bilang ke orang yang pu ruma itu, ‘Guru De tanya: Tempat mana yang Sa deng Sa pu murid-murid mo makan Paska?’ 15 Trus orang itu nanti kas tunjuk kam ruang besar satu di tingkat atas, yang su lengkap karna smua su ada. Nanti disitu kam dua kas siap makan Paska untuk kitong.”
16 Trus Yesus pu murid dua orang itu pigi ke kota, begini smua jadi sperti yang Yesus su bilang ke dorang. Trus dong kas siap makanan Paska.
17 Waktu hari su malam, Yesus datang sama-sama deng De pu duablas murid itu. 18 Waktu dong ada duduk makan, Yesus bilang, “Yang Sa bilang ini benar: Ada satu orang dari kam yang nanti jual Saya. De ada makan sama-sama deng Saya.”
19 Begini dong smua sedi, trus satu-satu orang bilang ke Dia, “Tuhan, bukan sa to?”
20 De jawab,
“Orang itu, de tu satu orang dari kam Sa pu duablas murid ini, de yang ada colo roti sama-sama deng sa dalam satu mangkok ini. 21 Sa Anak Manusia memang nanti mati, sama sperti yang ada tatulis tentang Saya, tapi claka untuk orang yang jual Sa Anak Manusia. Lebi baik untuk orang itu kalo de tra perna lahir.”
Makan minum sama-sama
14:22-25
(Mat 26:26-29; Luk 22:15-20; 1 Kor 11:23-25)
22 Waktu Yesus deng De pu murid-murid ada makan, Yesus ambil roti, doa syukur ke Allah, trus pata-pata roti baru kasi ke dong deng bilang, “Ambil, ini Sa pu badan.” 23 Habis itu De ambil glas anggur, doa syukur ke Allah trus kasi ke dorang, baru dong smua minum dari glas anggur itu. 24 Trus De bilang ke dorang, “Ini Sa pu dara yang bikin sah Allah pu janji, yang tatumpa untuk banyak orang. 25 Yang Sa bilang ini benar: Sa trakan minum hasil anggur lagi sampe hari yang Sa minum hasil anggur yang baru, di Allah pu Krajaan.”
Petrus nanti bilang tra knal Yesus
14:26-31
(Mat 26:30-35; Luk 22:31-34; Yoh 13:36-38)
26 Habis Yesus deng De pu murid-murid mnyanyi puji-puji Allah, dong pigi ke Bukit Zaitun. 27 Trus Yesus bilang ke dorang, “Nanti kam smua kas tinggal Saya. Sperti ada tatulis,
‘Sa Allah, nanti pukul kas mati gembala,
trus domba-domba itu lari tapisa-pisa.’ ✡
28 Tapi stela Sa hidup kembali, Sa nanti duluan kam ke Galilea.”
29 Trus Petrus jawab Dia, “Biar dong smua kas tinggal Bapa tapi sa trakan kas tinggal Bapa.”
30 Trus Yesus bilang ke dia, “Yang Sa bilang ini benar: Hari ini, malam ini juga seblum ayam berkokok dua kali, ko su bilang tra knal Sa tiga kali.”
31 Tapi Petrus bilang lagi sunggu-sunggu, “Biar sa harus mati sama-sama deng Bapa juga, sa trakan bilang sa tra knal Bapa.” Yang lain smua juga bilang begitu.
Di taman Getsemani
14:32-42
(Mat 26:36-46; Luk 22:39-46)
32 Trus Yesus deng De pu murid-murid pigi ke tempat satu yang de pu nama Getsemani. Yesus bilang ke De pu murid-murid, “Kam duduk disini, Sa mo berdoa dulu.” 33 Trus De bawa Petrus, Yakobus deng Yohanes ikut sama-sama deng Dia. De rasa susa deng gelisa. 34 Trus De bilang ke dorang, “Sa pu hati hancur skali, rasa macam mo mati. Kam tinggal disini trus jaga-jaga.”
35 De maju sdikit trus tunduk sampe muka ke tana baru berdoa supaya kalo bisa, De tra usa kena susa itu. 36 De bilang, “Bapa, Sa pu Bapa. Trada yang tra bisa untuk Bapa. Jang kas biar Sa kena sengsara ini ka, tapi jang Sa pu mau yang jadi, biar Bapa pu mau saja yang jadi.”
37 Habis itu De kembali, begini De liat dong ada tidur. Trus De bilang ke Petrus, “Simon, ko tidur ka? Ko tra bisa jaga-jaga satu jam saja ka? 38 Jaga-jaga deng berdoa suda, supaya kam jang jatu waktu dapa uji. Memang kam pu hati mo bikin yang benar, tapi kam pu badan tra kuat mo bikin itu.”
39 Trus De pigi lagi baru berdoa ulang sperti yang pertama. 40 Trus waktu De kembali lagi, De liat dong ada tidur karna dong pu mata su brat skali, baru dong tra tau mo bilang apa ke Dia.
41 Habis itu De kembali yang ketiga kali baru bilang ke dorang, “Kam masi istirahat deng tidur ka? Cukup suda. De pu waktu su tiba. Liat, Sa Anak Manusia dapa jual ke orang-orang yang bikin dosa pu tangan. 42 Bangun suda, mari! Tong pigi. De yang jual Sa su datang.”
Yesus dapa tangkap
14:43-52
(Mat 26:47-56; Luk 22:47-53; Yoh 18:1-11)
43 Waktu Yesus masi bicara, Yudas de muncul, de tu satu orang dari duablas murid dorang. Ada satu rombongan orang yang sama-sama deng dia, dong bawa pedang deng tongkat kayu, dong dapa suru dari imam-imam kepala, guru-guru agama, deng orang Yahudi pu tua-tua. 44 Orang yang jual Yesus su kastau tanda ini ke dorang, “Orang yang nanti Sa cium,§ itu De suda, tangkap De trus kam bawa deng jaga De baik-baik.” 45 Trus waktu de sampe disitu, de langsung ke Yesus baru bilang, “Guru!” trus de cium Yesus.
46 Jadi dong pegang Yesus trus tangkap Dia. 47 Tapi satu orang dari dong yang ada disitu, cabut de pu pedang trus srang kas putus Pemimpin Imam pu pesuru pu tlinga.
48 Yesus bilang ke dorang,
“Kam kira Sa ni prampok ka, jadi kam datang lengkap deng pedang sama tongkat kayu untuk tangkap Saya? 49 Stiap hari Sa ada deng kam dalam Ruma Allah untuk kas ajar orang banyak tapi kam tra tangkap Saya. Tapi memang smua ini harus jadi begini supaya apa yang ada tatulis dalam Kitab Suci itu jadi.”
50 Trus De pu murid-murid smua lari kas tinggal Dia. 51 Pas waktu itu ada anak muda satu yang cuma pake kain lenan untuk pake tutup de pu badan, trus ikut Yesus. Dong tangkap dia, 52 begini de lepas de pu kain itu trus lari tlanjang-tlanjang.
Yesus di depan Sidang Agama
14:53-65
(Mat 26:57-68; Luk 22:54-55, 63-71; Yoh 18:12-14, 19-24)
53 Habis itu Yesus dapa bawa ke depan Pemimpin Imam, trus imam kepala smua, orang Yahudi pu tua-tua deng guru-guru agama, smua kumpul disitu. 54 Trus Petrus su ikut Yesus dari jau sampe masuk ke Pemimpin Imam pu halaman, trus de duduk disana deng orang-orang yang jaga Ruma Allah, baru kas hangat badan dekat api.
55 Imam-imam kepala deng anggota Sidang Agama smua brusaha cari bukti untuk kas sala Yesus supaya De dapa hukum mati, tapi dong tra dapat bukti apapa. 56 Ada orang banyak juga yang kas saksi tipu-tipu untuk tudu Dia, tapi apa yang dong kas saksi tu smua beda-beda. 57 Baru brapa orang bediri karang crita, dong bilang, 58 “Tong perna dengar Orang ini De bilang, ‘Sa nanti kas hancur Ruma Allah ini yang manusia bikin deng dong pu tangan. Trus dalam tiga hari nanti Sa bikin Ruma Allah yang lain, yang bukan manusia bikin deng dong pu tangan.’ ” 59 Tapi apa yang dong kas saksi itu juga beda-beda.
60 Begini Pemimpin Imam bediri di depan orang-orang smua trus de tanya ke Yesus, “Ko tra mo jawab yang dong tudu-tudu ke Ko ini ka?” 61 Tapi De diam deng tra bicara apapa. Pemimpin Imam itu, tanya De satu kali lagi, de bilang, “Ko tu Raja Yang Allah Pili ka, Ko tu De yang tong puji-puji pu Anak?”
62 Yesus jawab, “Sa ini suda Dia, trus nanti kam liat Sa Anak Manusia, duduk di sebla kanan Yang Pu Kuasa Paling Besar, trus datang di awan-awan di langit.”✡
63 Begini Pemimpin Imam robek de pu pakean deng bilang, “Buat apa tong cari saksi lagi? 64 Kam su dengar De hina Allah! Kam pikir bagemana?”
Trus dong smua satu suara baru bilang kalo Yesus sala deng pantas dapa hukum mati.
65 Trus brapa orang mulai luda Yesus deng tutup De pu muka baru pukul Dia, trus bilang, “Wei, nabi, Ko coba tebak, sapa yang pukul Ko?” Trus orang-orang yang jaga Ruma Allah dong juga pukul Dia.
Petrus bilang tra knal Yesus
14:66-72
(Mat 26:69-75; Luk 22:56-62; Yoh 18:15-18, 25-27)
66 Waktu Petrus masi ada di halaman, begini Pemimpin Imam pu pesuru prempuan satu datang, 67 trus waktu de liat Petrus ada kas hangat badan dekat api, de pratikan baik-baik trus bilang, “Ko juga biasa sama-sama deng Yesus orang Nasaret itu to?”
68 Tapi Petrus pura-pura tra knal deng bilang, “Sa tra tau deng tra mngerti ko pu maksud tu apa.” Trus de pigi ke pintu gerbang [trus ayam berkokok].*
69 Waktu pesuru prempuan itu liat Petrus lagi, de bilang lagi ke orang-orang yang ada disitu, “Orang ini satu dari dorang.”
70 Tapi Petrus bilang lagi, de tra knal Dia. Tra lama begini orang-orang yang ada disitu dong juga bilang ke Petrus, “Pasti ko juga satu orang dari dorang, karna ko orang Galilea!”
71 Begini Petrus bilang, “Sa sumpa! Sa tra knal orang yang kam ada bilang-bilang ini! Kalo sa tipu pasti Tuhan hukum saya!” 72 Pas waktu itu ayam berkokok yang kedua kali. Jadi langsung Petrus ingat, kalo Yesus perna bilang ke dia, “Seblum ayam berkokok dua kali, ko su tiga kali bilang tra knal Saya.” Jadi Petrus mulai mnangis hancur.
15
Yesus di depan Pilatus
15:1-15
(Mat 27:1-2, 11-26; Luk 23:1-5, 13-25; Yoh 18:28—19:16)
1 Pagi-pagi skali Sidang Agama dong smua, termasuk imam-imam kepala, orang Yahudi pu tua-tua deng guru-guru agama, dong su spakat. Trus dong ikat Yesus baru bawa kasi De ke Pilatus.
2 Pilatus de tanya Yesus, “Betul ka, Ko ni orang Yahudi pu Raja?”
Yesus jawab, “Ko sendiri yang bilang.”
3 Trus imam-imam kepala dong tudu-tudu banyak ke Yesus. 4 Jadi, Pilatus tanya lagi ke Dia, bilang, “Ko tra mo jawab? Ko dengar, dong tudu-tudu Ko banyak skali!” 5 Tapi Yesus tra jawab sama skali, jadi Pilatus de heran.
6 Stiap kali hari besar Paska, Pilatus biasa kas bebas tahanan satu yang orang banyak minta. 7 Pas waktu itu, ada satu orang de pu nama Barabas, de ada dapa kas penjara sama-sama deng orang lain, dong smua ni bunu orang waktu dong brontak lawan pemrinta Roma. 8 Trus begini, orang banyak datang baru minta ke Pilatus supaya de kas bebas satu orang sperti yang biasa de bikin.
9 Pilatus jawab dong deng tanya, “Kam mau sa kas bebas orang Yahudi pu Raja ini untuk kam ka?” 10 Karna de memang tau, kalo imam-imam kepala kasi Yesus ke de karna dong tra snang liat De lebi dari dorang. 11 Tapi imam-imam kepala dong tusuk-tusuk mulut ke orang banyak supaya dong minta ke Pilatus untuk kas bebas Barabas buat dorang. 12 Jadi, Pilatus tanya satu kali lagi ke dorang, “Kalo begitu, sa harus bikin apa ke Dia, yang kam bilang-bilang orang Yahudi pu Raja ini?”
13 Begini dong batariak bilang, “Kas salib Dia!”
14 Trus Pilatus bilang ke dorang, “Tapi De bikin jahat apa ka?”
Begini dong batariak tamba kras lagi, “Kas salib Dia!”
15 Trus karna Pilatus mau bikin snang dong smua pu hati, jadi de kas bebas Barabas untuk dorang. Trus de suru orang cambuk* Yesus, baru kasi De untuk dong kas salib.
Yesus dapa hina-hina
15:16-20a
(Mat 27:27-31; Yoh 19:2-3)
16 Habis itu tentara-tentara dong bawa Yesus ke dalam halaman istana di gubernur pu tempat tinggal, trus panggil pasukan smua untuk kumpul. 17 Dong kas pake De baju panjang ungu,† trus anyam ranting-ranting duri bikin macam makota, baru taru di De pu kepala. 18 Habis itu dong hormat De trus bilang, “Hormat, orang Yahudi pu Raja!” 19 Dong pukul De pu kepala deng tongkat trus dong luda Dia, baru tunduk tikam lutut bikin macam dong semba Dia. 20a Habis dong hina-hina Dia, dong kas lepas baju panjang ungu itu dari De trus kas pake De pu pakean itu lagi ke Dia.
Yesus dapa kas salib
15:20b-32
(Mat 27:32-44; Luk 23:26, 33-43; Yoh 19:17-24)
20b Trus dong bawa Yesus kluar untuk dapa kas salib. 21 Waktu dong jalan, ada satu orang yang lewat, de baru datang dari luar kota. De pu nama Simon, de orang Kirene. De itu Aleksander deng Rufus pu bapa. Dong paksa de pikul Yesus pu kayu salib. 22 Dong bawa Yesus ke tempat yang de pu nama Golgota yang de pu arti Tempat Tengkorak.‡ 23 Trus dong kasi De anggur yang dong campur deng obat mur,§ tapi De tra mau minum.
24 Habis itu dong kas salib Dia, baru dong bagi De pu pakean deng cara buang undi,*✡ untuk liat sapa yang nanti dapat bagian yang mana. 25 Hari itu, Yesus dapa kas salib jam sembilan pagi. 26 Trus alasan knapa De dapa hukum itu tatulis, “Orang Yahudi pu Raja.” 27 Dong kas salib De sama-sama deng prampok dua orang. Satu di sebla kanan deng satu di sebla kiri. [ 28 Supaya kata-kata yang ada tatulis dalam Kitab Suci itu jadi, “Dong nanti anggap De macam orang jahat.”]✡†
29 Orang-orang yang lewat disana geleng-geleng kepala untuk hina Dia. Baru dong bilang, “We, Ko yang bilang mo kas rubu Ruma Allah trus mo bangun kembali dalam tiga hari to? 30 Ko turun suda dari Ko pu salib itu, trus kas slamat Ko pu diri!”
31 Begitu juga imam-imam kepala deng guru-guru agama hina-hina Dia, dong yang lain bilang ke yang lain, “Orang lain De kas slamat, tapi De pu diri sendiri De tra bisa kas slamat! 32 Kalo memang De ini Raja Yang Allah Pili, yang Israel pu Raja itu, coba De turun dari salib itu! Supaya tong bisa liat baru percaya!” Dua orang yang dapa salib sama-sama deng De juga hina Dia.
Yesus mati
15:33-41
(Mat 27:45-56; Luk 23:44-49; Yoh 19:28-30)
33 Waktu jam 12 siang, smua daera itu jadi glap sampe jam tiga sore. 34 Trus waktu jam tiga sore, Yesus batariak deng suara kras, “Eloi, Eloi, lama sabakhtani?”✡ Yang de pu arti itu, ʻSa pu Allah, Sa pu Allah, knapa Ko kas tinggal Saya?ʼ
35 Dengar begitu, brapa orang yang bediri disitu bilang, “Liat, De panggil Elia.” 36 Begini ada satu orang cepat-cepat pigi ambil spons, baru colo ke dalam anggur asam, trus ikat di tongkat, baru de kas minum Yesus deng bilang, “Iyo, tong tunggu saja trus tong liat, nanti Elia datang kas turun De ka trada.”
37 Trus Yesus batariak deng suara kras baru lepas napas trakir. 38 Waktu itu hordein tebal‡ di Ruma Allah tarobek jadi dua dari atas sampe ke bawa.
39 Waktu perwira yang bediri baku depan deng Dia liat De lepas napas trakir sperti itu, de bilang, “Betul, De ni suda Allah pu Anak!”
40 Ada prempuan brapa yang liat dari jau juga, dari dong itu ada Maria dari Magdala, trus Maria yang Yakobus muda deng Yoses pu mama, sama Salome. 41 Dong smua juga su ikut Yesus deng bantu urus apa yang Yesus perlu waktu De di Galilea. Disitu ada banyak prempuan lain juga, yang su ikut sama-sama deng Yesus ke Yerusalem.
Yesus dapa kubur
15:42-47
(Mat 27:57-61; Luk 23:50-56; Yoh 19:38-42)
42 Waktu itu su mo malam, trus hari itu, hari untuk orang Yahudi kas siap smua-smua§ untuk masuk dong pu hari Sabat.* 43 Itu yang, satu orang yang pu nama Yusuf de bikin brani trus pigi ketemu Pilatus untuk minta Yesus pu mayat. Yusuf ini de orang Arimatea. De itu anggota Sidang Agama yang paling dapa hormat dari orang-orang, de juga orang yang tunggu-tunggu Allah pu Krajaan. 44 Waktu itu Pilatus heran pas dengar kalo Yesus su mati.† Jadi de panggil perwira untuk tanya dia, “Yesus su mati ka?” 45 Habis de dengar yang perwira itu de bilang, langsung de stuju untuk kasi Yesus pu mayat ke Yusuf. 46 Trus Yusuf bli kain lenan halus, trus kas turun Yesus pu mayat dari salib baru bungkus pake kain itu. Habis itu de taru Yesus pu mayat di kubur yang dong bikin dalam bukit batu. Trus de dorong batu besar satu untuk tutup kubur pu pintu. 47 Waktu itu Maria dari Magdala deng Maria yang Yoses pu mama liat baik-baik, Yesus pu mayat dapa taru dimana.
16
Yesus hidup kembali
16:1-8
(Mat 28:1-10; Luk 24:1-12; Yoh 20:1-10)
1 Habis orang Yahudi dong pu hari Sabat, Maria dari Magdala deng Maria yang Yakobus pu mama, sama Salome bli minyak wangi karna mo pigi gosok minyak itu di Yesus pu mayat. 2 Trus pas hari Minggu pagi-pagi skali, habis matahari baru naik, dong pigi ke kubur. 3 Di tenga jalan dong baku tanya, “Sapa yang nanti kas guling batu itu dari kubur pu pintu untuk kitong?” 4 Tapi pas sampe, dong liat begini batu besar itu su taguling pinda tempat.
5 Trus dong masuk ke dalam kubur begini dong liat laki-laki muda satu pake baju panjang puti duduk di sebla kanan. Jadi dong takut skali. 6 Tapi laki-laki muda itu de bilang ke dorang,
“Jang takut! Kam cari Yesus orang Nasaret yang dapa salib itu to? De su hidup kembali, De su trada disini. Liat! Ini tempat yang dong taru de pu mayat itu. 7 Skarang juga kam pigi, kastau ke De pu murid-murid deng ke Petrus juga kalo De duluan kam ke Galilea. Nanti kam liat De disana, sperti yang De su bilang ke kam.”
8 Trus dong lari kluar kas tinggal kubur itu deng gementar karna dong heran skali. Dong tra crita apapa ke sapa saja karna dong takut.
[ Dong cepat-cepat kastau pesan itu smua ke Petrus deng de pu teman-teman. Habis itu Yesus sendiri yang utus De pu murid-murid untuk kastau ke orang-orang dari timur sampe ke barat, pesan tentang bagemana orang bisa dapat slamat sampe trada akir. Pesan ini pesan yang suci deng trakan perna bisa hilang, nanti ada trus.]*
Yesus kas tunjuk De pu diri ke De pu murid-murid
16:9-18
[ 9 Habis Yesus hidup kembali, pas hari pertama dari minggu itu, De kas tunjuk diri pertama kali ke Maria dari Magdala. Maria ni yang perna Yesus kas kluar tuju setan dari dia. 10 Jadi Maria pigi kastau ke dong yang biasa sama-sama deng Yesus, dong itu yang ada masi sedi deng mnangis. 11 Tapi waktu dong dengar kalo Yesus su hidup kembali, trus Maria su liat Dia, dong tra percaya.
12 Habis itu Yesus kas tunjuk diri lagi ke dua orang dari dong tapi Yesus kliatan beda, waktu dong dua ada pigi kluar kota. 13 Trus dong dua kembali baru kastau ke yang lain, tapi dong masi tra percaya.
14 Jadi trakir tu, De kas tunjuk diri ke De pu seblas murid waktu dong ada duduk makan, trus De tegur kras dong pu tra percaya itu deng dong pu kras kepala, karna tra mo percaya orang-orang yang su liat deng mata kepala kalo Yesus su hidup kembali. 15 Trus De bilang dorang,
“Kam pigi ke smua tempat di dunia ni, trus kastau Brita Baik ke smua orang. 16 Sapa yang percaya trus dapa baptis nanti dapa kas slamat, tapi sapa yang tra percaya nanti dapa hukum. 17 Orang-orang percaya tu, nanti dong bikin tanda-tanda heran. Dong nanti usir setan-setan pake Sa pu nama, dong nanti bicara bahasa-bahasa yang baru yang dong tra tau. 18 Kalo dong pegang ular ato minum racun, dong trakan kena claka, kalo dong kas taru tangan ke orang yang sakit, orang itu nanti de sembu.”
Yesus trangkat ke surga
16:19-20
19 Habis Tuhan Yesus bicara ke dong begitu, De trangkat naik ke surga, trus duduk di Allah pu sebla kanan. 20 Jadi dong pigi kastau Brita Baik ke smua tempat, trus Tuhan tolong dong lewat tanda-tanda heran untuk kas tunjuk kalo smua yang dong pigi kastau itu benar.]†